Afdelingen

Nieuwjaarstoespraak 2007

Beste mensen,

Namens het bestuur van de afdeling Haarlemmerland van het Humanistisch Verbond heet ik u van harte welkom op deze nieuwjaarsbijeenkomst.
Voor de meeste van u betekent deze locatie een kennismaking met het nieuwe Reinalda Huis wat op 13 juni 2006 door de koningin is geopend.

Het jaar 2006 was tevens het jaar waarin het Humanistisch Verbond het zestig jaar bestaan vierde. De initiatiefnemer voor de oprichting van een organisatie voor buitenkerkelijken was Dr. Jaap van Praag. Van Praag had tijdens de oorlog op zijn onderduik adres een boek geschreven met als titel “Modern humanisme, een renaissance?” Hij hield in dit boek een pleidooi voor een vernieuwing van het geestelijk leven in humanistische zin en gaf hij een leidraad om te komen tot een organisatie van het veelal individualistisch humanisme in Nederland.

Nu ruim zestig jaar later zijn tal van humanistische organisaties in ons land actief. In 2002 hebben zestien van deze organisaties zich verenigd in de Humanistische Alliantie. Voorts is de Humanistische Alliantie een samenwerkingsverband aangegaan met nog eens 27 partners.

De Humanistische Alliantie markeert een nieuwe fase in de ontwikkeling van de humanistische beweging in ons land, met als sleutelwoorden: samenwerking en synergie tussen de verschillende humanistische organisaties.

Velen hopen bovendien dat dit nieuwe samenwerkingsverband zal bijdragen aan een nieuw elan van het humanisme in ons land.
Een belangrijk onderdeel van dat nieuwe elan is een vernieuwing en actualisering van de boodschap waarmee de humanistische beweging naar buiten treedt.

Bezinning van de huidige boodschap kan de basis vormen voor een brede dialoog waarin de deelnemende humanistische organisaties zich kunnen voorbereiden op de toekomstige samenleving.

De kwaliteit van het leven krijgt veel aandacht in onze moderne levenshouding. Ook voor een toekomstige samenleving wordt aan het modern humanisme een toenemende invloed toegekend. Eigen zingeving is tevens een van de kernwaarden van het humanisme. Gezien het feit dat de meerderheid van de Nederlandse bevolking vindt dat zij zelf zin moet geven aan het bestaan, of in ieder geval dat die zin niet gegeven is vanuit een hogere macht.

Bovendien beperkt dit verschijnsel zich niet tot de buitenkerkelijken. Ook mensen die de zin van het leven zoeken in spirituele bronnen geven steeds meer blijk van zingeving.
Anderen zoeken naar een herwaardering van de traditionele waarden van hun godsdienst. Mensen interesseren zich in toenemende mate voor levensvragen of ontkomen er niet aan.

De waarden die aan zo’n open houding ten opzichte van andersdenkenden en anders levenden ten grondslag liggen, zijn onontbeerlijk voor de open samenleving, die we vooral na de Tweede Wereldoorlog wilden zijn. Die waarden kwamen voort uit de voor zo veel miljoenen mensen gruwelijke oorlogservaringen en uit van Praags eigen beleefde oorlogservaringen.

Maar er heerst ook onrust. Onrust over het morele en sociale gehalte van de samenleving. Mensen maken zich bezorgd over de overdracht van waarden en normen, het toenemende egoïsme en wat ook wel eens de ‘te ver doorgeschoten individualisering’ wordt genoemd, of, zoals Harry Kunneman van de Universiteit voor Humanistiek ook wel zegt: De dikke-ik heeft zich ontwikkeld.

Die dikke-ik is meestal ontevreden omdat anderen te weinig respect opbrengen, niet luisteren, vindt dat politici er een puinhoop van maken. Deze persoon is een zorgelijke uitvergroting van het autonome individu dat humanisten zo na aan het hart ligt. Maar is autonomie niet veel meer als een moeilijk te bereiken, inspanning vergende levenshouding waarin de mens zoekt, worstelt en het goede leven nastreeft?

Ook het Humanistisch Verbond heeft als lid van de Humanistische Alliantie zichzelf een heftige taak gegeven. Er zijn veel ambities en Agendapunten voor de toekomst.
Anders gezegd, er is nog veel werk aan de winkel.

Ook u bent uitgenodigd om deel te nemen aan de bezinning over de kansen en uitdagingen van de Humanistische beweging voor de komende tijd.
Binnen onze afdeling worden het komende jaar weer een aantal interessante activiteiten georganiseerd. Om al deze activiteiten te kunnen realiseren vragen wij om uw deelname bijvoorbeeld als lid van het bestuur of als lid van een thema of taakgroep. Bij belangstelling hiervoor kunt u een van de bestuursleden benaderen.

Ik verheug mij op uw reacties, dank u voor uw aandacht en wens u namens mijn mede bestuursleden een gezond en voorspoedig 2007 toe.

Victor Hilbrant
Voorzitter afdeling Haarlemmerland