Nieuws | Activiteiten | Cursussen | Agenda | Contact | Forum
Verbondenheid is een van de vijf kenmerken van het humanistisch mensbeeld zoals Jaap van Praag dat formuleerde in zijn boek 'Grondslagen van Humanisme' uit 1978. De mens is een sociaal wezen en in staat zich verbonden met anderen te voelen. Tijden veranderen, en logische verbanden tussen mensen en groepen mensen zijn niet langer logisch meer. Wat betekent verbondenheid anno 2012? Is verbondenheid vooral positief, of ook negatief?
In de huidige samenleving ligt sterk de nadruk op de autonomie van het individu, ook een belangrijke humanistische waarde. Maar hoe kom je tot verbondenheid met anderen zonder je vrijheid en zelfstandigheid te verliezen? Wat betekent verbondenheid eigenlijk voor u? En: kun je echt verbonden raken met mensen die de hele dag zitten te bellen of te internetten?
Over deze en andere vragen gaan we op deze avond met elkaar in gesprek. Aan de hand van fragmenten uit boeken, gedichten, en film leggen de sprekers van deze avond u een aantal stellingen voor. U wordt van harte uitgenodigd om mee te denken, te praten en te doen!
Plaats: Café Groenewoud, Groesbeekseweg 227, Nijmegen
Tijd: 19:45-22:00 uur (zaal open 19:30 uur)
Toegang: gratis
Sinds oktober 2010 bestaat nu de koffietafel, waar elke 2e zondag van de maand 5 à 10 geïnteresseerden aanschuiven voor een goed gesprek (en voor een kom soep of koffie met gebak). De gesprekken gaan verschillende kanten op; vaak haken ze in op de actualiteit, maar soms wordt er een tijdloos thema aan de orde gesteld. Intussen heeft zich een groepje vaste bezoekers gevormd, maar er komen ook elke maand weer onverwachte gasten met boeiende invalshoeken. Daaronder ook niet-humanisten, een trend die zich verder kan doorzetten nu we de bijeenkomsten gaan aankondigen in de plaatselijke pers. Met de stamgasten is afgesproken ons niet van de wijs te laten brengen door feestdagen of vakantieperioden!
Volgende zitting: 12 februari 2012 11.00-13.00 in “Brasserie Demi Lynn, Waalkade 18 (naast Figaro) . Toegang: vrij, consumpties eigen rekening. Gespreksaanjager: Bart Petersen.
Zie verder Vaste activiteiten en Agenda.
Onze afdeling is al lange tijd lid van de RLR Nijmegen. Onlangs is de structuur van de RLR gewijzigd. Er is nu een Adviesraad, waarvan het HV Nijmegen lid is. We zijn op zoek naar een enthousiast HV lid die HV Nijmegen wil vertegenwoordigen in deze adviesraad. Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Martine Boonk, nijmegen@regio.humanistischverbond.nl.
Er zijn in het totaal bijna 40 mensen aanwezig.
Bij binnenkomst ontvangen deelnemers behalve koffie of thee ook een formulier om hun persoonlijke ecologische voetafdruk te kunnen berekenen.
Er is een dagvoorzitter en er zijn drie sprekers.
De eerste is Wouter de Groot, milieuwetenschapper.
Hij verklaart de ontwikkelingen die in West Europa plaatsvonden uit de historie waarin Grieks (rationalistiscch) denken en Joods-Hebreeuws denken elkaar beïnvloedden. Dit leidde tot een houding: alles wat kan, willen wij en mogen wij doen.
Er is nu een onderstroom, de ecosophie, die nadenkt over natuurbehoud en duurzaamheid.
De onderstroom is enigszins manifest in de gedachten van 80% van de Nederlanders: “Ik ben natuurvriendelijk, maar de buren nog niet”, maar niet bij stemming en ook niet bij de instituties, zoals bijvoorbeeld de belastingdienst, de politiek, de markt en Staatsbosbeheer.
Samenlevingen gebruiken energie, voedsel en materialen en voor de productie daarvan is ruimte nodig die kan worden uitgerekend per persoon en dan biocapaciteit (BC) wordt genoemd. Op mondiaal niveau is de BC 1,8 hectare per persoon. Door aanleg van meer wegen en dergelijke daalt de BC op veel plaatsen in de wereld.
De ‘ecologische voetafdruk’ (EVA) is een maat voor de benodigde ruimte per persoon. In Nederland is die gemiddeld 4,7 ha en binnen onze landsgrenzen is 0,8 ha beschikbaar. Dat hoeft geen probleem te zijn als de elders geproduceerde producten die we gebruiken duurzaam geproduceerd en getransporteerd worden.
In Nederland zorgen de infrastructuur en de instituties al voor 2 ha van de EVA per persoon. Die 2 ha zijn dus niet te beïnvloeden door individueel beter te leven. Een advies van Wouter de Groot is dan ook: probeer zo te leven dat je EVA 3 ha is en probeer de politiek te beïnvloeden zodat de 2 ha die nodig zijn voor instituties, infrastructuur en dergelijke, dalen.
De tweede spreker is Hanneke Nijland, ethica.
Zij begint haar betoog met alarmerende cijfers: de verhoudingen van de biomassa wilde dieren, mensen, productiedieren: 3% wilde dieren, 33 % mensen en de rest zijn productiedieren.
Hoe we tegen dergelijke cijfers en het probleem van duurzaamheid aankijken hangt af van de zelfreferentialiteit, de persoonlijke zienswijze. Daarvoor zijn modellen, waarbij voor veel mensen het objectief bewijsbare domineert over het ethische en esthetische. Hanneke geeft aan dat het van belang is mensen aan te spreken op de morele waarden die voor hen persoonlijk van belang zijn (hun morele cirkel) als je iets wilt bereiken met betrekking tot duurzaam leven.
Om duurzaam te leven, zijn de volgende vragen relevant:
Dit type vragen die voortvloeien uit een denkmodel, kun je integreren en je kunt nagaan hoe en of ze passen in je persoonlijke morele cirkel.
Na de lezing van Hanneke Nijland is er een pauze met koffie en thee waarvan men op deze mooie novemberdag buiten en met een landelijk uitzicht, kon genieten
De derde spreker is Floris van den Berg, filosoof.
Hij begint met een klacht: belangengroepen, zoals bijvoorbeeld het Humanistisch Verbond melden het belang van duurzaamheid wel, maar als laatste punt. Het HV zou duurzaamheid ook als eerste aandachtspunt kunnen hebben.
Het is lastig om dit punt op de agenda te krijgen: het probleem begon rond 1850 met de industriële revolutie en is pas duidelijk gesignaleerd in 1972 toen het Rapport van de Club van Rome uitkwam. Sinds 1972 zijn de problemen alleen maar toegenomen.
Er is een gedachte-experiment waarbij ieder zich persoonlijk voorstelt dat hijzelf aan de knoppen zit oftewel de voor hem persoonlijk juiste, politieke keuze bepaalt. Dit gebeurt per onderwerp of module, bijvoorbeeld keuzen voor voorzieningen voor mensen met een beperking, keuzen voor al dan niet intensieve veehouderij, etc. Als je dit gedachte-experiment uitvoert, kom je tot consensus over waarden: een filosofische rechtvaardigheid over wat goed en slecht is.
Floris van den Berg eindigt met een advies: productiedieren hebben een grote EVA, word dus veganist en stem op de Partij voor de dieren. Dat is de enige partij die een duidelijk duurzaam standpunt inneemt (over dieren).
Hierna volgt een discussie in drie groepen, die elk een van de stellingen bediscussiëren:
Van Wouter de Groot:
Duurzaamheid is vooral een systeemzaak en begint bij politiek actief leven.
Van Hanneke Nijland:
Consumenten moeten bij elke aankoopoverweging de verborgen historie achter het product meenemen.
Van Floris van den Berg:
Duurzaamheid begint bij veganisme en bij afschaffing van de intensieve veehouderij.
Daarna rapporteerden de groepen plenair over de inzichten die ontstaan zijn tijdens de groepsdiscussies. De sprekers reageerden.
Er is een uitslag berekend van de voetafdrukken van de aanwezigen in Hemmen. Die is 4,0 ha. Dat is minder dan het landelijke gemiddelde van 4,7 ha.
Oplossingen zijn er niet gekomen deze middag; misschien zijn mensen geïnspireerd geraakt om vaker of meer duurzaam te leven. En misschien zijn er meer vragen dan bij aanvang van de middag.
Ik vraag me af of het stellen van ‘Grenzen aan de groei’ (de titel van het rapport van de Club van Rome uit 1972) in de zin van steeds meer consumeren omdat de economie moet draaien, het belangrijkste op te lossen thema is.
Maria van Kempen
Daarnaast willen we ook weer een aantal cursussen gaan verzorgen, bijvoorbeeld een weekendcursus 'levenskunst', de introductiecursus Humanisme of een verdiepingscursus Humanisme. Meer informatie hierover vindt u onder het kopje activiteiten.
