HV afd Utrecht e.o.
. ( voor oudere verslagen zie journaalarchief )
Laatst gewijzigd: 3 april 2012
Gg staat hier voor "Groeps-gesprek"
02-06-2008 Lez, kunst en humanisme
10-09-2008 Gg, overheids-regulering
22-09-2008 Lez, diepte en tussenruimte
10-11-2008 Gg, leren zelf denken
17-11-2008 Lez, mensenrechten
08-01-2009 Gg, gastvrijheid
16-02-2009 Lez, secularisme
17-03-2009 Gg, werkelijke mens
06-04-2009 Lez, hart in de zorg
12-05-2009 Gg, effectief humanisme
23-09-2009 Gg, individueel groepsdier
28-09-2009 Lez, armoede in Ned.
19-10-2009 Forum, dementie en zelfgewild levenseinde
25-11-2009 Gg, 25 konkrete stellingnames
30-11-2009 Lez, rituelen en zingeving
18-01-2010 Lez, politiewerk
11-02-2010 Gg, zelfbeschikking tot hoever ?
15-03-2010 Lez, globalisering
14-04-2010 Gg, verzorgingsstaat
07-06-2010 Lez, geest.verzorging militairen
10-06-2010 Gg, geest.gehandicapten &identiteit
15-09-2010 Gg, respect
18-10-2010 Lez, sociaal-economische mensenrechten
24-11-2010 Gg, cultuur
29-11-2010 Lez, secularisering Laatste Oordeel
17-01-2011 Lez, humanisme en de toekomst
01-02-2011 Gg, vrije wil
29-03-2011 Gg, ontwikkelings-samenwerking
11-04-2011 Lez, Koran humanistisch
14-05-2011 oprichting UPLR
24-05-2011 Gg, eigentijds humanisme
20-06-2011 Lez, Gevangenisstraf
19-09-2011 Lez, Groen in Utrecht
20-09-2011 Gg, omgang met gelovigen
11-10-2011 Gg, mensenrechten lokaal
07-10-2011 Lez, Democratie
10-01-2012 Gg, "Militant" Humanisme
23-01-2012 Lez, Geestelijke weerbaarheid
06-03-2012 Gg, Rituelen
12-03-2012 Lez, Nasleep van de oorlog
02-04-2012 Gesprek, Vragen over het leven
15-05-2012 Gg, Wegpest-situaties (komt nog)
2 april 2012
Wat vind jíj ervan? Vragen over het leven
. Eind 2011 verscheen ‘Wat vind jíj ervan?!’ Prikkelende vragen over het leven , van Bas van der Sijde. Het is een bundel met korte teksten bedoeld voor het middelbaar onderwijs , hoewel ook geschikt voor andere doelgroepen . De meeste zijn eerder gepubliceerd in het christelijke magazine 'Oase' . De teksten lopen uiteen van filosofisch getinte stukjes tot commentaren op concrete gebeurtenissen en ontwikkelingen. Ze weerspiegelen de dagelijkse vragen en gedachten van mensen die over zichzelf en de wereld nadenken. Dat alles met een levensbeschouwelijke en humanistische inslag. Het boek is overigens te bestellen via: http://www.uitgeverijdegraaff.nl .
. Bas van der Sijde is gevraagd om vanavond eens kritisch naar een aantal stukjes en levensvragen te kijken en over enkele thema’s met elkaar in gesprek te gaan. Bas schreef de teksten met het idee om het humanisme te presenteren als een inspirerende, boeiende en veelzijdige levensbeschouwing. Hij zet een humanisme van het dagelijks leven tegenover een vaak filosofisch, theoretisch en soms zelfs elitair humanisme.
. Op deze avond bespreken we , met 15 aanwezigen , twee stukjes , een over goed en slecht , hoe je het 'goede' moet proberen te bereiken , er wordt ook opgemerkt dat het misschien beter is om niet uit te gaan van een onderscheid tussen goed en slecht .
. Het tweede is (op verzoek) een stukje over de dood , waarop een nogal uitgebreide diskussie ontstaat over de waarde van een goede uitvaart . Aan een derde stukje komen we daardoor niet toe .
. In de pauze wordt nog een muziekstukje van Ilse de Lange ten gehore gebracht . Om 10 uur stoppen we . Het werd een goede en inspirerende diskussie gevonden , er is afgesproken om in het najaar nog eens bij elkaar te komen om enkele van de teksten te bespreken .
12 maart 2012
HuMaU lezing door Chris van der Heijden over de nasleep van de bezetting '40-'45
. Chris vd Heijden spreekt voor zo'n 30 toehoorders . Hij memoreert dat Nederland door de oorlog wordt wakkergeschud . Tijdens de oorlog is het vooral een kwestie van overleven . Na de oorlog zijn er verschillende fasen geweest in de manier waarop teruggekeken werd op de oorlog . Het gaat hem vooral om het publieke debat .
. In 1945-1948 was men vooral bezig met zo snel mogelijk de zaak weer op orde te krijgen . In 1950 e.v. was er veel aandacht voor de strijders en verzetshelden , maar toch vond men toen de samenwerking met de bezetter wel verstandig , in 1960 e.v. ging men de toestanden in de oorlog onderzoeken .
. Omstreeks 1970 veranderde Nederland van conservatief naar progressief , aandacht voor mensenrechten kwam sterk op , waarbij de oorlog het voorbeeld was hoe het NIET moest , en daarom ook vielen toen diverse politici e.a. uit de gratie vw. hun "fout" zijn in de oorlog .
. In 1980 kwamen er veel verhalen over 40-45 los , maar kwam er ook een onderstroom van kritische beschouwingen . In 2000 e.v. werd deze kritiek veel sterker maar ook werd de betekenis van 40-45 minder belangrijk , er zijn zoveel andere tragische toestanden in de wereld zoals nu in Congo of Somalie .
. Na de pauze worden nog diverse vragen gesteld .
. Er is ook muziek van vier studenten van de UvH .
6 maart 2012
Gespreksavond over rituelen , het nut ervan voor humanisten .
. Notities door Leo H. met veel aanvullingen van 4 andere deelnemers .
. Er zijn vanavond 9 deelnemers . We starten om precies 8 uur met de diskussie .
. De eerste 20 minuten leidt een van ons het gesprek in door vormen van rituelen , gebruik en voorbeelden op te sommen , verzameld van internet . Er zijn enigszins verschillende formuleringen van wat een ritueel is . Waardevolle functies zijn o.a. herkenning , vertrouwdheid , houvast .
. Rituelen bewijzen hun functies vooral bij bijzondere gelegenheden, waar emoties een grote rol in (kunnen) spelen, zoals in overgangsfasen als geboorte, trouwen en uitvaarten. Bij humanisten gaat het dan vaak om persoonlijke zelf vormgegeven rituelen en geen vaststaande rituelen (zoals in de kerk), maar het mogen wel bekende rituelen zijn. Maar of er ook een standaard pakket moet komen voor een humanistische huwelijksviering is nog maar de vraag…
.
. Na deze inleiding doen we een rondje waarin een ieder wordt gevraagd iets te zeggen over wat hij/zij denkt dat een ritueel is en wat voor ritueel hij/zij zelf wel mooi vindt .
. Zoals een vaste structuur voor zich herhalende bijeenkomsten . Wel mogen daarbij de verschillende onderdelen op elke bijeenkomst weer anders ingevuld worden , vergelijk misschien de omlijsting door muziek van de HuMaU-lezingen van onze HV afdeling Utrecht . Maar kenmerkend voor humanistische rituelen is dat er over de mens of mensen gesproken zal worden.
. De meningen over het creëren van vaststaande humanistische rituelen lopen uiteen. Van sommigen mag er best een vaststaand humanistisch ritueel komen, waardoor de groep humanisten meer herkenbaar wordt in de maatschappij (minder los zand), maar niet als afzetten tegen andere groepen. Volgens anderen is dat niet nodig en niet passend bij het humanisme.
De groep moet niet star en vormvast worden (als een baksteen) maar ruimte blijven geven aan ieders eigen invulling, ideeen en -eigen gekozen!- rituelen (dus meer als een klomp klei, wel bijelkaar horend maar niet een vaste vorm, om los zand te voorkomen, maar ook de starheid die rituelen in sommige godsdiensten hebben te vermijden).
. We mogen best leren van hoe godsdiensten het doen . Dit wordt goed beschreven in het boek "Religion for Atheists" van Alain de Botton . Analoog als bij godsdiensten is zeer waardevol een herkenning van de humanistische waarden door het lezen van passages van grote denkers uit vroeger tijden . Een goede aanzet daartoe is het opzetten van een Humanistische Canon .
. Ook kan mooi zijn een ritueel waarbij iedereen iets symbolisch bijdraagt , bijvoorbeeld een steentje leggen bij de kist van een overledene , als teken van verbondenheid .
. Het rondje duurt lang . We houden om kwart over negen een pauze van een kwartier (een goede gewoonte!) , waarna we het rondje afmaken .
. Een van ons geeft als conclusie van de avond : Een ritueel is voor humanisten een vaste vorm van handelen die mensen een mate van saamhorigheid doet ervaren. Een saamhorigheid die niet stoelt op een gezamenlijke vijand dan wel de vrees voor, onderworpenheid aan of aanbidding van een hogere macht maar op de onderlinge verbondenheid van mensen, hoe verschillend ze in velerlei opzichten ook kunnen zijn.
. Het was een goed en leuk gesprek . Na afloop praten we nog na in kleine groepjes tot over elf uur .
.
. Als thema voor de volgende avond wordt voorgesteld om te praten over onze houding bij situaties als bijvoorbeeld het onverhoopt wegpesten van homos of andere minderheidsgroep uit onze straat of buurt .
. We kiezen de datum dinsdag 15 mei en we worden ontvangen op IJsvogelhof 6 (bij de Gansstraat) . Zie verder de HV web-agenda .
23 januari 2012
HuMaU lezing over Geestelijke Weerbaarheid .
. De spreker , voor zo'n 25 aanwezigen , is prof. Joachim Duyndam , leider van het onderzoeksproject Geestelijke Weerbaarheid en Humanisme bij de UvH .
. Hij begint met een leuk verhaal uit de griekse mythologie waarin koning Archmetos wenste onsterfelijk te worden , maar hij kon dit alleen krijgen doordat zijn geliefde zich voor hem op-offerde .
. Daarna gaat hij in op het grote belang van het hebben van een bewust beleefde levensbeschouwing zoals het humanisme , om je weerbaar te maken tegen de krachten en verleidingen van diverse hypes en modes , zoals in deze tijd consumentisme en mediahypes . Dit was in 1946 voor Jaap van Praag zelfs het belangrijkste motief om het HV op te richten .
. De spreker noemt als voorbeelden van mensen met een sterke levensovertuiging o.a.Nelson Mandela en op individueel gebied een jong meisje dat 10 jaar in gevangenschap leefde en toen ontsnapte .
. Besproken wordt de mimetische theorie , waarin mensen klakkeloos iets interessant vinden omdat veel andere mensen het ook interessant vinden .
In de diskussie na de lezing wordt nog besproken dat deze mimetische eigenschap van mensen (en dieren) ook wel voordelen heeft , ihb. in de afgelopen evolutie van mens en dier .
. Voor meer info kan je kijken op www.geestelijkeweerbaarheid.nl .
. Voorafgaand aan lezing en diskussie worden er enkele mooie liedjes met gitaar-begeleiding gespeeld , van Lori Verlaan .
. Om 10 uur wordt de avond afgesloten .
10 januari 2012
Gespreksavond over de afgelopen socrateslezing .
. Net als voor de lezing zelf is er veel belangstelling , er zijn vanavond 15 deelnemers . Ik weet niet meer precies wat er allemaal gezegd is , maar hieronder vind je een impressie van mij van de avond .
. De avond wordt ingeleid met een recapitulatie van enige passages uit de lezing van Bas Heijne . Zoals dat de mens van nature aanleg heeft voor religie . En dat we de mens moeten accepteren zoals hij is met al zijn nukken .
. In de daaropvolgende 45 minuten worden erg veel belangwekkende opmerkingen gemaakt en visies gegeven , van wel tien deelnemers . Bijvoorbeeld wordt ge-opperd dat vooruitgang niet bestaat . En nogal abstracte beschouwingen over de positie van het humanisme als levensovertuiging .
. In de pauze van een half uur wordt spontaan in groepjes doorgepraat over diverse besproken punten .
. Na de pauze doen we een rondje waarin een ieder iets probeert te zeggen over wat je nav. het besprokene goed vindt om te doen voor jezelf en in je direkte omgeving , ook denkend aan zingeving in je leven . Dit levert interessante visies op .
. Zoals dat spirituele ervaringen een uitgangspunt kunnen zijn voor het vinden van je levensovertuiging .
. En dat je gewoon naar beste weten de mensen uit je omgeving moet helpen . En gewoon rationeel zijn op grond van je gevoel wat je toch niet kunt verklaren . En stimuleren van dialogen om confliktsituaties te beheersen . Waarbij de partners van een dialoog zich bewust dienen te zijn dat ze het recht hebben om in dialoog te gaan en dat ze gelijkwaardige gesprekspartners zijn .
. Het loopt uit tot over kwart over tien en ook daarna wordt nog lang individueel doorgepraat .
. Als thema voor de volgende gespreksavond vinden we het thema "gevoel" weer zo abstract , dat kunnen we misschien een daaropvolgende keer doen . We kiezen nu als thema "rituelen" , de rol die rituelen kunnen spelen in humanistische levensovertuigingen , moeten wij rituelen stimuleren bij het humanisme en welke dan ? Enkelen van ons zullen wat uitzoeken over wat daarover gezegd wordt op de HV website .
. We kiezen de datum dinsdag 6 maart en we zullen bijeenkomen op Rumkelaan 76 in Tuindorp Oost , zie verder de HV web-agenda .
7 november 2011
HuMaU lezing over demokratie
. Wordt de democratie bedreigd? . De spreker is Jan de Kievid, onder andere oud-docent aan de lerarenopleiding maatschappijleer van de Hogeschool van Amsterdam, en auteur van verscheidene boeken .
. De zaal was vol bezet en de beschouwingen werden zeer interessant gevonden .
nagekomen : op 19 januari 2012 is een ingrijpend herziene druk verschenen van zijn boek Democratie: ideaal en weerbarstige werkelijkheid.
11 oktober 2011
Open gesprek over mensenrechten lokaal
. Lokatie UvH . De opkomst valt wat tegen . Vooraf hebben we het onder meer over de rol van de vereniging Humanitas . De bedoeling op avonden als deze is dat de deelnemers komen met punten die hun beroeren . Het gesprek is heel ge-animeerd . Het laatste deel van de avond houden we in het Polmanhuis .
. Hier volgen heel beknopt enige punten die op deze avond ter sprake komen .
1. In Uganda verkoopt een man gewoon een lap grond van zijn zuster , de zuster weet zich niet te verdedigen , de mensen weten daar niet hoe ze voor hun rechten kunnen opkomen ; dat is in Europa beter .
2. Veel vluchtelingen uit Irak in Nederland stellen van de weeromstuit allerlei eisen aan de hulpverleners maar zijn niet in staat om daarover in dialoog te gaan .
3. In Nederland wordt op veel scholen de kinderen geleerd om in dialoog te gaan over conflicten tussen met elkaar strijdige rechten en bijvoorbeeld een bemiddelaar te accepteren om te helpen de zaak tot een oplossing te brengen ; dat is een goede ontwikkeling .
4. Mensen zoals vluchtelingen in hun waarde laten , dat moeten ook veel functionarissen in Nederland nog leren .
5. Handhaving van rechten van bijvoorbeeld homo's in Nederland raakt wel eens in de verdrukking omdat prioriteit wordt gegeven door de overheid aan het maken van tal van voorzieningen om zogenaamd de burger te beschermen , maar dit is in veel gevallen in feite een vorm van betutteling van de mensen .
6. De Mensenrechten zoals genoemd in de Verklaring van 1948 zijn morele aanbevelingen ; hierop zijn gebaseerd diverse verdragen uit 1966 en later , dewelke de ondertekenende landen zich verplichten om de erin genoemde rechten te honoreren ; dit hoeft niet altijd met harde sancties , maar hun inwoners moeten druk kunnen uitoefenen om de rechten na te komen die in het verdrag worden genoemd .
20 september 2011
Gespreksavond , over omgang met gelovigen
. We beginnen met een rondje waarin alle 10 aanwezigen zich kort voorstellen . Dat duurt toch nog een half uur .
. In de daaropvolgende diskussie passeren veel verschillende opstellingen tegenover gelovigen de revue . Alle aanwezigen brengen wel iets in . We gaan door tot 10 uur . De avond was naar mijn gevoel gezellig en geslaagd . Ik heb veel inspiratie opgedaan . Hier volgt een persoonlijk gekleurde interpretatie van het beprokene .
. In het algemeen zijn we het erover eens dat er in praktische projecten heel goed valt samen te werken met godsdienstige instellingen en gelovige mensen , omdat ze toch grotendeels dezelfde waarden hanteren als de humanisten . Als voorbeeld mag dienen wat later op de avond verteld wordt over de stichting Teleji (www.teleji.nl ), die projecten op gebied van educatie en volksgezondheid in de provincie Katanga, D.R. Congo, ondersteunt in samenwerking met een kloosterorde, die wel de voorwaarden van deze seculiere stichting respecteert.
. Wel hebben de meesten moeite met sommige ideeen van gelovigen , zoals over winkels op zondag , zelfgewild levenseinde en homohuwelijken .
. Maar in het algemeen kunnen wij niet echt begrijpen wat gelovigen zien in hun overtuigingen over een goddelijke macht , openbaringen , zoon van god enzovoorts . Enkelen van ons merken op dat deze voorstellingen opgevat kunnen worden als symbolisch en niet echt bestaand in de beschreven vorm , en dat deze ideeen in deze zin misschien wel door ons tot op zekere hoogte begrepen kunnen worden . Zelfs het begrip van een god kan verstaan worden als een aanduiding van een kosmisch verband waarvan wij verder niets kunnen weten , en daarmee acceptabel voor humanisten . Maar het blijft zo dat humanisten toch echte twijfelaars zijn en zich niet willen verbinden met een vast ritueel of verhaal .
. We hebben het ook nog even over het dit jaar opgerichte UPLR (Utrechts Platform voor Levensbeschouwing en Religie) , zie ook www.uplr.nl . Het is een goed streven om te proberen meer contact te krijgen met gemeenschappen van ander levens-overtuigingen , maar het is maar de vraag of het veel wordt . Wat dat betreft , er is in ieder geval wel een gespreksgroepje opgezet tussen humanisten en leden van het apostolisch genootschap .
. Daarna komt de "Europese Week van de Mensenrechten" van 10 - 14 oktober ter sprake . Omdat o.a. Leo Addy en Joris vonden dat als het over mensenrechten gaat , dat dan het HV mee moet doen , hebben wij toen onze medewerking toegezegd en een gespreksavond gepland in die week , en wel op de dinsdag . Dat is een maand eerder dan we anders gedaan zouden hebben . Helaas lijkt deze "Europese Week van de Mensenrechten" geen succes te worden , vooral door het late opstarten door het coordinerend comite van de utrechtse gemeente .
Nagekomen 21 september . Ik zie dat de informatie over deze bijeenkomst zojuist eindelijk is geplaatst op het programma , zie onder www.utrecht.nl gemeentezaken / internationale zaken / mensenrechten , en onder humanrightsutrecht.blogspot.com .
. Onze volgende gespreksavond zal dus zijn op dinsdag 11 oktober . Het zal zijn bij de UvH en zal gaan over het eerbiedigen van mensenrechten hier in Utrecht , voor verdere gegevens zie de webagenda .
. Het blijkt dat veel van ons die dag niet kunnen , vanwege vertoeven buiten Utrecht en andere dingen . We wekken degenen die wel kunnen op om op deze avond deel te nemen .
. Er wordt nog de aandacht gevestigd op een lezing over "de biologische functie van religie" van de Vrije Gedachte op 5 november in de aula van de universiteit (tijdig opgeven) .
. Als thema voor de daaropvolgende gespreksavond wordt voorgesteld om te praten naar aanleiding van de Socateslezing van half december over of we als humanisten wellicht meer aandacht moeten besteden aan gevoelens en minder aan redeneren .
. We kiezen de datum dinsdag 10 januari en we komen bijeen op Hengeveldstraat 90 , zie verder de HV web-agenda .
19 september 2011
HuMaU lezing over Groen in Utrecht , "De ziel van de plek".
. Spreker is Marijke Orthel . Zie ook de website www.urbanpilots.com .
. Veronachtzaamde publieke ruimte roept soms om aandacht en bezieling. Kun je met stadslandbouw, design en inzet van de buurt de plek weer tot leven wekken? Marijke Orthel vertelt onder andere hoe zij met Stichting Stadslandbouw Utrecht een troosteloos atrium van een woonzorgcomplex voor ouderen opfleurt met een eetbare binnentuin. Op diverse andere plekken in de stad maken de moestuinen in Utrecht ook al hun opmars.
. Urban Pilots brengt beweging in de stad. Met experimenten en praktijkonderzoek verwerven zij inzicht in de werking van de stad. Vanuit bestaande kwaliteiten in de stad zet Urban Pilots gericht, ter plekke, al doende en samen met betrokken partijen stedelijke vernieuwing in gang. Een vorm van acupunctuur voor nieuwe stedelijkheid.
. Muzikale omlijsting door het Utrecht Jazz Quartett , studenten van het Utrechts Conservatorium .
Een impressie van Leo H.:
. Er zijn zo'n 20 aanwezigen . Marijke vertelt gepassioneerd over haar ideeen over tuinbouw als toevoeging aan groen in de stad , en aanverwante ideeen om mensen te activeren . Ze vertelt uitgebreid over een project in/bij bejaardentehuis Tolsteeg .
. Er komen vragen uit de zaal over hoe ze denkt de ideeen financieel mogelijk te maken , maar daar heeft ze nog geen sluitend antwoord op .
. Het Jazz Quartet speelt met Yamaha Contrabas Fluit en Trom .
. De bijeenkomst wordt afgesloten om 22:00 .
20 juni 2011
HuMaU-lezing “Gevangenisstraf, kwaad en humanisme”
. De spreker Patrick Vlug is humanistisch raadsman in de gevangenis van Zoetermeer . Hij studeerde humanistiek en filosofie en gaf les in ethiek aan verpleegkundigen.
Patrick Vlug is auteur van de bundel "Humanisme en kwaad", een verzameling artikelen van humanistisch raadslieden bij Justitie over de manier waarop kwaad zich in het raadswerk toont.
. Om precies 8 uur start de lezing . Er zijn ongeveer 30 aanwezigen . Spreker schetst de omgeving en de omstandigheden in de PI (penitentiaire instelling) in Zoetermeer . Daarna gaat hij in op wat hij doet met de bewoners , hoe hij ze benadert . De benadering vanuit humanistisch gezichtspunt leidt in zekere zin tot meer diepgaande gesprekken dan vanuit een godsdienstig gezichtspunt .
. Spreker kiest zijn woorden voorzichtig en probeert de vele vragen uit de zaal zo goed mogelijk te beantwoorden .
. De twee delen van de lezing worden omlijst door 5 minuten muziek van saxofoonkwartet Quadriga uit Utrecht.
. Er worden nog nieuwe "HuMaU" lezingen aangekondigd , op 19 september over groen in Utrecht , en op 7 november over democratie .
24 mei 2011
Gespreksavond , over eigentijds humanisme
. Een impressie in telegramstijl van Leo , met enkele aanvullingen van Evert en Lily .
. We zijn met 7 mensen . Lily heeft 11 stellingen uit de brochure Eigentijds Humanisme ge-extraheerd en daaruit kiezen we een volgorde van behandelen .
. Het eerst komt een stelling ter sprake met daarin de zinsnede "je leven IN VRIJHEID vormgeven" , kan iedereen dat ? Het blijkt dat we heel verschillende opvattingen hebben over wat "in vrijheid" is , uiteenlopend van DOE-vrijheid tot DENK-vrijheid . de meesten waren het wel eens met de stelling dat ieder zijn eigen leven kan vormgeven , al is het maar met wat hulp en begeleiding .
. Even tussendoor , over rechten van dieren wordt verteld dat er (ik meen in Australie) vier chimpansees zijn die allerlei dingen zijn aangeleerd zoals lezen en andere communicatie, waardoor zij op mensen zijn gaan lijken; om die reden kregen zij ook mensenrechten .
. We praten aan de hand van een andere stelling ook nog 20 minuten over Expressie , is dat voor mensen een levensbehoefte ? Er zijn veel vormen van expressie , in de Kunst , of in gesprekken , of door iemand te Helpen of misschien gewoon door iets willekeurigs te Doen .
. Om 21:55 sluiten we af . Er waren nogal veel uitweidingen , mede daardoor zijn we maar aan twee stellingen toegekomen . En we constateren dat het begrijpen van de brochure erg afhangt van wat je onder de diverse gebruikte begrippen verstaat .
.
. We praten nog even over mogelijke onderwerpen voor volgende avonden . Genoemd worden , waarom ben je "humanist" of niet , wat betekent je "humanisme" in de praktijk , hoe sta je tegenover andere levensovertuigingen , hoe kan je het beste omgaan met andere levens-overtuigingen , ihb. godsdienstige . En wat is er interessant of leuk aan Twitteren en Facebook e.d. ?
. Voor de volgende keer kiezen we : "hoe kan je het beste omgaan met godsdienstige levens-overtuigingen" . Als voorlopige datum stellen we vast : woensdag 14 september 2011 , plaats mogelijk bij George (Oog-in-Al) maar nog niet vastgesteld .
. We zijn nog lang bijeen , enkelen tot na 12 uur .
14 mei 2011
Oprichting Utrechts Platform voor Levensbeschouwing en Religie
SAMEN voor een WAARDE(N)VOL UTRECHT
Meer informatie: UPLR i.o.
. Er zijn zo'n 60 deelnemers . De dagvoorzitter is ons welbekende HV-lid Loeki Feringa . Er is o.a. een onderdeel groepsgesprekken in 8 groepen . De bijeenkomst was ge-animeerd en overtuigend . Website uplr.nl
4 april 2011
Humanistische aspecten van de Koran
Lezing in het kader van HuMaU – Humanisme op Maandag in Utrecht .
De spreker is dhr. Ahmed Marcouch, lid Tweede kamer voor de PvdA, voorheen o.a. deelraadvoorzitter van het Amsterdamse stadsdeel Slotervaart.
De titel van zijn lezing is: Ik begrijp de Koran beter met Spinoza dan zonder Spinoza. Er zijn een kleine 50 toehoorders .
Hier volgt een interpretatie van Leo H. van wat dhr Marcouch vertelde .
. Spinoza heeft contact gehad met filosofen uit Andalusie . Spinoza vond kennisnemen en kritisch onderzoek van de opgedane kennis het belangrijkste wat er is . Ook het eerste gebod van de Koran kan men zo uitleggen dat dat het belangrijkste is . Allah heeft de mens Adam zodanig geschapen dat de engelen gevraagd worden voor Adam te knielen dwz. ze worden gevraagd naar Adam te luisteren maw. Adam wordt verondersteld kritisch na te denken over de zaken etc. Te vergelijken met de bijbelse opvatting dat God de mens schiep naar zijn evenbeeld , dus ook kritisch denkend . God Allah erkent de mens als kritisch denkend , en is in die zin dus een humanist .
. Eigenlijk zou de Kerk meer ruimte moeten geven aan zijn leden voor eigen bewustwording en verwondering .
. Na de pauze kunnen vragen gesteld worden . Een vraag is o.a. wat te doen met een streng gelovige ? Marcouch : stel hem vragen over zijn geloof en verwante zaken .
. Verder , de Turkse Alevieten zijn alleen maar een stroming , en dhr Marcouch vindt het beter om de reguliere Islam van binnenuit te moderniseren .
. Zowel de lezing als de vragen worden mooi afgesloten met een 9 resp. 5 minuten durend gitaarspel met eigengemaakte liederen door twee UvH-studenten , Lori Verlaan en Onno Kestens .
. De avond wordt bevredigend afgesloten om 22 uur .
29 maart 2011
Gespreksavond , over ontwikkelings-samenwerking
. Een verslag van Leo in telegramstijl .
. We zijn met 11 mensen, die er allemaal goed op tijd om 19:50 zijn . De gastheer en -vrouw hebben jarenlange ervaring met ontwikkelings-samenwerking . Zij komen , om het meedenken te bevorderen , met twee stellingen waaraan we een cijfer moeten geven . De stellingen komen ongeveer op het volgende neer .
. Eerste stelling . We moeten de bijdrage van 0,7% van het BNP handhaven ondanks veel mislukkingen o.a. door corruptie .
. Meningen zijn o.a. dat het duurzame oplossingen moet betreffen ; dat het niet de eigen ontwikkelingen in het land moet belemmeren ; dat het afhangt van waaraan het besteed mag worden ; dat het echt nodig moet zijn ; dat goed gekeken moet worden naar de effectiviteit ; dat de infrastructuur van het land goed genoeg moet zijn ; dat het lijkt te helpen want er gaan nu veel meer kinderen naar school dan 20 jaar geleden en het BNP van bijvoorbeeld Uganda groeit nu jaarlijks met 7% etc.
. Leo werpt nog de gewetensvraag op waarom we willen bijdragen . Genoemd worden : verminderen conflicten arm-rijk ; schuld aflossen uit verleden ; solidariteit ; gewoon prettig om daar bezig te zijn .
. Om 21:30 tweede stelling . We moeten ook kunst-uitingen daar financieel steunen .
. Meningen zijn : nee want kunnen ze wel zonder steun ; ja om bijv. restauraties van land-eigen monumenten te bekostigen ; ja om de mensen daar kennis te laten nemen van westerse kunst .
. We zijn bezig van 20:00 tot wel 22:30 en ik vond het een heel inspirerende diskussie . Vooraf en na afloop hebben we ook druk gepraat .
. Als mogelijke onderwerpen voor volgende avonden worden voorgesteld : hoe samenwerken met religies ? , dit nav. de oprichting op 14 mei van het Utrechts Platform voor Levensovertuigingen en Religies , zie HV-website agenda ; levenskunst ; "eigentijds humanisme" uitgaande van follder daarover , zie HV-website (http://www.humanistischverbond.nl/doc/actueel/eigentijdshumanisme.pdf).
. Er is veel belangstelling om voor de zomer nog een bijeenkomst te houden , op dinsdag 24 mei , zonder tegenbericht zal het zijn in Bilthoven bij Evert , zie website agenda , met als onderwerp "eigentijds humanisme" . Lily zal enkele stellingen hierover voorbereiden .
Een verslagje/impressie van Evert Bouws :
. Open gespreksavond in Utrecht over ontwikkelingssamenwerking
. Op 29 maart kwamen elf mensen bijeen ten huize van een echtpaar dat ruime ervaring heeft met ontwikkelingssamenwerking. Zij zijn diverse malen met name in Uganda werkzaam geweest. Zij hadden deze avond inhoudelijk voorbereid; ze hadden voor de discussie twee stellingen geformuleerd. Vooraf kregen we een korte inleiding.
. Stelling 1: “De in VN verband afgesproken bijdrage aan ontwikkelingssamenwerking van 0,7% van het Bruto Nationaal Product moet worden gehandhaafd, ook al is bekend dat niet al het geld effectief besteed wordt.”
. Alle deelnemers waren het over het algemeen eens met deze stelling, zij het met enige nuanceringen. Vooral de vaak voorkomende corruptie kreeg aandacht, en de verspilling als gevolg van onvoldoende rekening houden met de plaatselijke mogelijkheden. Uitgangspunt moet zijn dat het te ondersteunen land zich zelf ontwikkelt vanuit de bestaande situatie. Gewezen werd op de enorme bedragen die ook bij ons verspild worden aan ondoelmatige en ondoordachte projecten. Vaak denkt men dat ontwikkelingssamenwerking nutteloos is of zelfs contraproductief, maar de praktijk is anders: in een aantal landen is een aanzienlijke economische groei, de gezondheidszorg is enorm verbeterd, en er ontstaat een nieuwe middenklasse, van belang voor de uitbouw van de democratie.
. Stelling 2: “Het ook financieel versterken van culturele uitingen als visuele kunst, drama, muziek en literatuur is in een ontwikkelingsland minstens zo belangrijk als het streven naar een beter gezondheidszorg en goed onderwijs.”
. Deze stelling vonden de deelnemers een lastige vanwege de tegenstelling die wordt opgeworpen tussen primaire voorzieningen en “luxe” zaken als kunst en cultuur. Sommigen vonden daarentegen dat een duurzame ontwikkeling alleen mogelijk is met het respecteren van de eigen cultuur van een land en de ontwikkeling daarvan gelijk met de modernisering van de samenleving. Steun door bijv. HIVOS op dit gebied kan van grote waarde zijn.
. Na afloop toonden de deelnemers zich zeer tevreden over deze avond. Dank zij de goede voorbereiding had men er echt iets aan gehad. De volgende gespreksavond zal nog voor de zomervakantie gehouden worden, op dinsdag 24 mei, ditmaal in Bilthoven bij Evert Bouws, Orionlaan 53. Het onderwerp zal zijn “Eigentijds humanisme” aan de hand van het katern dat het HV onlangs heeft verspreid. Ook hierbij zullen een aantal stellingen worden geformuleerd.
1 februari 2011
Gespreksavond , over vrije wil
. Aantekeningen van Leo (met 2 noten van Kees) .
. We hebben het met 8 mensen over vrije wil en keuzevrijheid . We praten er ruim anderhalf uur over . Als inleiding vertelt Addy iets over een artikel verschenen in dagblad Trouw op 11 november jl. , geheten "De vrije wil moet" waarin de dubbele opvatting gebracht wordt dat vrije wil lijkt niet te bestaan omdat ons gedrag volledig wordt bepaald door het onbewuste , maar dat het toch verstandig is om uit te dragen dat er wel vrije wil is , anders worden de mensen onverschillig en verliezen hun verantwoordelijkheidsgevoel .
. In ons verdere gesprek komen diverse opvattingen ter sprake . Het hangt erg af van wat je precies verstaat onder vrije wil .
. Enkele opvattingen waren , samengevat :
1. De processen in de hersencellen etc. bepalen wat we doen en willen , maar je kunt ook die processen filosofisch opvatten als een uiting van onze "vrije wil" .
2. Het is goed voor onze samenleving om het bestaan van "vrije wil" te aanvaarden .
3. Vrije wil zit zowel in het onbewuste als in het bewuste denken .
4. Een uitvloeisel van de vrije wil is wellicht dat ieder mens verantwoordelijk is voor zijn daden , of die nou ontstaan zijn door bewust denken of door het onbewuste .
2011/02/08 Kees du Gardijn : Wellicht is het nog het meest zinnig om ieder mens voor zijn/haar daden verantwoordelijk te houden tenzij er zwaarwegende redenen zijn de betrokkene daarvan te ontlasten, zoals in de rechtspleging wel gebeurt. Dat staat dan los van de vraag of er al dan niet een vrije wil wordt voorondersteld.
5. Onze vrije wil bepaalt vooral wat we op langere termijn met ons leven willen , door een samenstel van een groot aantal kleine keuzes .
6. Of vrije wil bestaat is irrelevant , je doet gewoon wat je verstandig vindt .
7. 2011/02/08 Toegevoegde noot van Kees :
In NRC Handelsblad van 28 januari staat een essay van John Gray. Hij stelt dat de mens de evolutie gelijk wenst te stellen aan vooruitgang, maar dat is een illusie. De evolutie via toevallige mutaties/incidenten stopte niet op het ogenblik dat de mens verscheen en die vervolgens de evolutie zelf ter hand nam. Ook dat is een illusie. De mens is zelf onderdeel van en onderworpen aan aan de voortgaande reeks van mutaties/incidenten die de mens evolutie is gaan noemen.
. - - De volgende keer gaan we praten over het nut van ontwikkelings-samenwerking , en dan vooral over de morele aspecten . Dat doen we bij Addy en Frans . Zij zijn jarenlang uitgezonden geweest voor ontwikkelings-samenwerking . We zullen bijeenkomen in hun huis op Daalseweg 80 in Noord-Zuilen op dinsdag 29 maart 2011 , zie verder de HV website agenda .
17 januari 2011
Een controversiele visie over het humanisme in de toekomst
Lezing in het kader van HuMaU – Humanisme op Maandag in Utrecht . De lezing wordt voorafgegaan door een drankje ter gelegenheid van het nieuwe jaar .
Spreker : Elmer van Engelenburg (*1978, ICT-er, drummer, en masterstudent aan de UvH) .
"Tussen overgang en ondergang : de mens als maat te klein? ; is het humanisme klaar voor vergroting ?"
. We hebben de neiging een te korte termijn te hanteren wanneer we plannen maken voor de toekomst. We kijken hooguit een of twee generaties vooruit. We moeten deze neiging bijstellen om met de juiste maat de toekomst te kunnen anticiperen - ook al is deze niet per definitie rooskleurig.
. Elmer laat enkele verrassende mogelijke wendingen zien, o.a. aan de hand van het werk van wijlen Harry Mulisch. Het avondland voorbij, staat het modern humanisme in de schemering die de duisternis voorgaat. De vraag is of we hier klaar voor zijn . . .
. De band “Russian Bride” verzorgt de muzikale omlijsting.
Een impressie van Leo H. :
De "borrel" vooraf is goed bezocht .
. Er zijn ruim 40 aanwezigen , het merendeel jongere mensen . Het betoog van de spreker is sterk filosofisch getint en een deel van het betoog is niet goed te begrijpen . Maar boeiend is het om je met de verre toekomst bezig te houden .
. In de diskussie wordt veel gepraat over de verwachting van de spreker dat op lange termijn uiteindelijk de betekenis van individuele personen zal afnemen , en zal opgaan in een onbestemd deel van een groter geheel .
29 november 2010
De secularisering van het Laatste Oordeel , uitgelegd aan humanisten
Lezing in het kader van HuMaU – Humanisme op Maandag in Utrecht .
Spreker : Prof.dr.T.W.A.(Theo) de Wit , o.m. bijzonder hoogleraar Vraagstukken geestelijke verzorging in justitiële inrichtingen. Hij houdt zich voornamelijk bezig met de precaire relatie van religie en politiek en vraagstukken rond de multiculturele samenleving.
. Het Laatste Oordeel, een goddelijk tribunaal en een God der Wrake: het lijken vandaag zeker voor humanisten noties uit een ver verleden die wij gelukkig achter ons gelaten hebben.
. Maar de spreker maakt aannemelijk dat gedetineerden vandaag soms niet helemaal zonder reden een beroep doen op de ’oude’ voorstelling van God als rechter. ‘Only God can judge me’: deze uitspraak kan men tegenkomen op een affiche in een gevangeniscel, maar ook wel als tatoeage op het lichaam van een gedetineerde .
Een impressie van Leo H. :
. Er zijn zo'n 30 aanwezigen , mogelijk zijn sommige mensen niet gekomen vanwege de sneeuw .
. De voordracht duurt drie kwartier , de spreker put vooral uit zijn recente oratie in Tilburg . Het gaat om het overgaan van ideeen uit de godsdienst naar ideeen in de seculiere wereld . Zo is "god als rechter" overgegaan in "de mens met al zijn emoties en vooroordelen als rechter" , waar vooral de gedetineerde last van heeft , maar als ik het goed begrepen heb ook hele volkeren door de dreigingen met sancties tot en met bombarderen .
. Na de pauze komt o.a. ter sprake het strafbeleid van de katholieke orthodoxie , dat daders vooral wil straffen op grond van wat ze de (katholieke) gemeenschap hebben aangedaan . Van individuele slachtoffers wordt verwacht dat ze zich verzoenen met de situatie en de dader vergeven , of iets in die geest .
. Na de voordracht en na de diskussie zingt Bjorn Rozen enkele liedjes met gitaar , o.a. "Twee gezichten van mijn hart" .
. Om 22:05 sluit Loeki de bijeenkomst met de mededeling dat er in het komende jaar weer verschillende lezingen gepland staan , de eerste op 17 januari a.s.
24 november 2010
Gespreksavond , over de betekenis van kunst
. Aantekeningen van Leo .
. We praten over het onderwerp met 8 mensen . We houden dit keer een kort kennismakingsrondje , en dan een rondje waarin ieder kort aangeeft wat voor hem de betekenis van kunst is . Genoemd wordt o.a. "kunst hoort onlosmakelijk bij de wereld en het leven" , "kunst daar geniet ik van" , "luisteren naar muziek is heel prettig" , "kunst helpt om verschillende culturen met elkaar te verbinden" , "kunst maken ontwikkelt je creativiteit" .
. We houden een korte pauze en dan vertelt Roland iets over een controversieel boek ("Culture Counts" van filosoof Roger Scruton) , dat gaat over de betekenis van kunst en cultuur . In dit boek wordt verschil gemaakt tussen "hoge cultuur" (zoals muziek van Bach) en "lage cultuur" (zoals TVsoaps) . "Lage cultuur" wordt een ongunstige ontwikkeling gevonden . Ook wordt er geen waarde gehecht aan multiculturele cultuur . Het is typisch een boek dat de opvatting van zeer conservatieve westerlingen weergeeft , en niet onze opvattingen .
. - Voor de volgende gespreksavonden worden voorgesteld als onderwerpen "vrije wil en keuzevrijheid" en "ontwikkelings-samenwerking" . We willen dinsdag 1 februari weer bijeenkomen , bij Henk op Rumkelaan 76 (Tuindorp Oost) , zie verder Agenda .
18 oktober 2010
Sociaal-economische mensenrechten
Lezing in het kader van HuMaU – Humanisme op Maandag in Utrecht .
Spreker : Kathalijne Buitenweg , voormalig EU-parlementslid voor GL , momenteel wetenschappelijk werkzaam voor de UVA .
. Burgerrechten en politieke rechten staan meer in de aandacht dan sociale, economische en culturele rechten. Toch zijn het de sociaal-economische rechten die burgers een menswaardig bestaan garanderen. Deze rechten verbieden macht uit te oefenen via sociaal-economische maatregelen. Multinationals zien dat vaak niet. Wij – burgers - zijn ons daar veelal ook minder van bewust.
. Kathalijne Buitenweg legt uit wat ESC-rechten zijn. En wat hen onderscheidt van burgerrechten en politieke rechten. Zij bespreekt het belang van gerichte aandacht voor deze rechten . Daarbij gaat zij ook in op de rol van de EU.
. Na de presentatie spreken we met haar over wat dit voor ons betekent.
Een impressie van Leo H. :
. Er zijn zo'n 35 aanwezigen . Kathalijne spreekt een half uur over de sociaal-economische mensenrechten zoals die bestaan resp. gewenst zijn in Europa en in Nederland , met vooral aandacht voor de implicaties voor de mensen in de minder rijke landen .
. In het VN-handvest voor de mensenrechten behelzen art.22 e.v. sociaal-economische rechten . Ieder mens heeft recht op voldoende voedsel , onderdak , kleding , gezondheidszorg etc. De overheid en bedrijven mogen die door economisch beleid niet schenden .
. Er is ook een Europees Sociaal Handvest , opgesteld in 1962 . Maar dit is niet opgenomen in de beleidsregels van de EU . Dit terwijl alleen de EU handels-akkoorden mag aangaan , en niet de individuele landen .
. Ook fout is dat Nederland bedrijven aantrekt door binnen de EU relatief lage vennootschapsbelasting .
. Als voorbeeld wordt genoemd het visserij-akkoord met Mauretanie , waarmee visrechten in de wateren rond Mauretanie zijn verkregen in ruil voor een geldbedrag aan de regering daar , met als gevolg dat de zee daar leeggevist wordt en de lokale vissers daar werkloos worden .
.
. Daarna komen er veel vragen en opmerkingen uit de zaal , die Kathalijne allemaal beantwoordt .
. Een beetje jammer is dat de muzikale omlijsting ontbreekt door plotseling ziek worden van de muzikant .
. Om 22:00 sluit Loeki de bijeenkomst met de opmerking dat bewustwording erg belangrijk is .
15 september 2010
Gespreksavond , over het begrip respect , verticaal en horizontaal .
. Een impressie van Leo .
. We praten over het onderwerp met 12 mensen . Het gesprek is goed ordelijk , en iedere aanwezige draagt bij aan het gesprek . Het is inspirerend om van elkaar te horen hoe we het begrip respect opvatten .
. Er worden weer veel dingen gezegd , hier volgt mijn persoonlijk gekleurde samenvatting .
. - Het begrip respect is een nogal wijd begrip en er zijn voor de verschillende meer specifieke betekenissen misschien wel betere woorden te vinden .
. Respect van laag voor hoog was in vroeger tijden van belang , van de onderdanen voor de koning etc. , en nu ook nog wel , van de werknemer voor zijn baas etc.
. Respect voor de ander ongeacht zijn status verdient wellicht meer onze aandacht , dit is de basis voor een goede communicatie met de ander .
. Respect voor gebruiken in een cultuur , die kunnen we hebben zolang die gebruiken het leven van anderen niet teveel belemmeren , dus geen respect voor eerwraak etc. Die gebruiken behoren te voldoen aan de normen zoals gesteld in de VN Verklaring van de Mensenrechten en andere .
. We konstateren veel gebrek aan respect bij jongeren , maar misschien lijkt dat zo omdat ze een heel ander woordgebruik hebben . Een goede ontwikkeling is dat tegenwoordig op scholen meer aandacht is voor diskussie over diverse problemen w.o. communicatie met anderen .
. - Als je nog eens wil reflecteren dan kan je kijken in het [essay van Dores |utrecht/programma.html#respect].
. -- De volgende gespreksavond willen we het hebben over de waarde van kunst en cultuur . Roland zal dan een korte inleiding houden aan de hand van een boek over dat onderwerp . De datum zal zijn woensdag 24 november , bij Kees op IJsvogelhof 6 (buurt Gansstraat in Utrecht) , , verdere gegevens zie Agenda .
10 juni 2010
Gespreksavond , over zelfbeschikking en identiteit van verstandelijk gehandicapten .
. Een impressie van Leo .
. We praten over het onderwerp met 15 mensen , dat is veel , we hebben nog nooit zoveel mensen gehad op een avond . Maar ik geloof iedere aanwezige heeft door iets te zeggen bijgedragen aan de diskussie . De diskussie bleef verrassend ordelijk , we lieten elkaar redelijk uitpraten . We wachtten steeds rustig tot de ander zijn punt gemaakt had , voordat we het woord namen . Het is inspirerend om van elkaar te horen hoe we tegenover de problematiek staan .
. Veel dingen zijn er gezegd , ik noem hier enkele die me bijgebleven zijn .
. Opgemerkt wordt dat iedereen wel een verstandelijke handicap heeft , wat minder of wat meer . We hebben het even over het begrip "identiteit" , wat wel een erg breed begrip blijkt te zijn . Iedereen heeft wel een identiteit , iets waarin hij verschilt van andere mensen .
. Wat betreft zelfbeschikking , het is goed om mensen (en kinderen) zelf te laten kiezen wat ze willen doen , ook al omdat ze dan leren om zelf verantwoordelijkheid te nemen voor hun daden . Ook zwakbegaafden moet men zoveel mogelijk zelf laten kiezen wat ze willen , als anderen er maar niet teveel last van hebben . Inderdaad , als een man iets gaat doen wat hem zelf in ernstige problemen brengt , dan is er vaak onevenredig veel hulp nodig om de man weer te helpen , dat kan ook een reden zijn om de keus van de man te beperken . Trouwens iedereen is beperkt in zijn keuzes .
. Ook is een probleem als iemand het ene ogenblik het ene wil en het volgende ogenblik iets anders . Of als iemand verslaafd is aan drugs , gaat bedelen of/en stelen , maar niet opgenomen wil worden .
. Er worden nog praktische situaties genoemd waarvan ik het volgende begrepen heb .
1. Een zwakbegaafde jongen had werk . Op een gegeven ogenblik dacht hij door een misverstand dat hij de bedrijfsleider was . Toen wilde hij ophouden met werken en daar was hij heel moeilijk van af te brengen .
2. Een tehuis voor zwakbegaafde vrouwen , niet geschikt voor kinderen . Maar wat als ze zwanger worden ? Er is geen plaats in de speciale huizen door geldgebrek .
. De volgende gespreksavond willen we het hebben over het begrip "respect" , hoever gaan we met het erkennen van de waarden van anderen ? De datum is voorlopig vastgesteld op 15 september , verdere gegevens zie agenda .
20100618 toevoeging van Anka .
. Een film die genoemd wordt is YO TAMBIEN en deze is in het kader van onze gesprekken over zelfbeschikking en levenskunst (als ook zelf denken samen leven), zeker passend. De hoofdpersoon is slimmer dan de gemiddelde persoon met het syndroom van Down, maar toch ,zeker in een zijlijn-verhaal, gaat het helemaal over de problematiek van volwassen (wordende) mensen met een verstandelijke handicap in het algemeen. Dat de hoofdpersoon zichzelf speelt is wel zeer byzonder (met zijn Down's syndroom), maar voor de actrice die de rol van zijn collega (iemand die normaal is) speelt, geldt dat niet minder.
. De film draait nog (18 juni) in Springhaver, Springweg, Utrecht .
7 juni 2010
Over nut en noodzaak van humanistisch geestelijke verzorging bij de Krijgsmacht .
Lezing in het kader van HuMaU – Humanisme op Maandag in Utrecht .
Spreker : Erwin Kamp , Humanistisch raadsman bij het Korps Mariniers .
In oktober 2009 publiceerde Erwin Kamp zijn boek 'Raadsman heeft u nog raad?' Het boek geeft een authentiek en openhartig beeld van het werk van een humanistisch raadsman bij het Korps Mariniers. In plaats van abstracte en theoretische beschouwingen maakt Kamp aan de hand van praktijkvoorbeelden het belang van een goede geestelijke verzorging voor militairen duidelijk.
impressie van Leo H. :
. Er zijn een kleine 20 toehoorders . Erwin is vaak meegegaan met militaire missies . Hij is ook staffunctionaris voor het inhoudelijk beleid . Er zijn zo'n 150 geestelijk verzorgers bij de krijgsmacht , waarvan 35 humanistisch . Ze hebben een heel andere status dan de psychologen bij de krijgsmacht .
. Erwin vertelt onderhoudend . Hij geeft veel voorbeelden . Zoals hoe hij met de militairen bespreekt hoe de normen voor goed en kwaad ontstaan . En dat je als geestelijk verzorger echt authentiek moet zijn , als je een rol speelt dat hebben die jongens zo door . Maar veel dingen worden niet opgelost .
. Na de pauze worden er interessante vragen gesteld . Bv. over de krijgsmacht van de USA . Er zijn daar geen humanistische geestelijk verzorgers , wel christelijke , en die zijn tamelijk streng in de leer .
. Ook fijn is de muzikale omlijsting van de avond door het gitaarspel van Bjorn (in oktober komt de CD uit , zie www.bjornvanrozen.nl) .
14 april 2010
Gespreksavond , over de verzorgingsstaat
. Een impressie van Leo .
. We praten met 11 mensen over het onderwerp .
. Uitgangspunt zijn de volgende twee vragen : 1. Maakt de verzorgingsstaat ons werkelijk gelukkiger ? 2. In hoeverre voelen we onze vrijheid van handelen beperkt worden door de verzorgingsstaat ? .
. We hebben onze gedachten en gevoelens weer proberen te verwoorden . Zoals dat de verzorgingsstaat de mensen beschermt opdat ze niet ongelukkig worden , en dat in sterkere mate voor mensen die niet kunnen opkomen voor zichzelf .
. Maar de sociale premies zijn wel erg hoog voor arme mensen . Verder kan de stimulans voor eigen initiatieven verminderd worden .
. En sommige recente ontwikkelingen kunnen leiden tot het in de verdrukking komen van de aandacht voor de hulpzoekende als mens . Met de verschraling van de zorg mogelijk als gevolg .
. De volgende keer willen we het hebben over zelfbeschikking voor geestelijk gehandicapten , en ook over in hoeverre elk afzonderlijk mens een identiteit heeft . Dat doen we op donderdag 10 juni , deze keer in Bunnik , bij Paul op Kampweg 32 . Let op , de ingang is om de hoek westzijde .
15 maart 2010
Humanisme en globalisering , lezing in het kader van HuMaU – Humanisme op Maandag in Utrecht
In de 21e eeuw wordt van mensen verwacht wordt dat zij in staat zijn om te participeren in een sociaal-politieke omgeving die gekenmerkt wordt door grote culturele en levensbeschouwelijke verscheidenheid. Globalisering stelt vertrouwde vormen van identiteit, zoals nationaal burgerschap, ter discussie en daagt mensen uit om op zoek te gaan naar nieuwe manieren van samen leven. Hoe kunnen Humanistische tradities een betekenisvolle rol spelen in deze soms verwarrende zoektocht? Daar zijn de meningen over verdeeld . . . .
muzikale omlijsting: Ladylau– zanger/pianist (www.ladylau.com)
"Globale" impressie van Leo H. :
. Caroline Suransky spreekt voor meer dan 30 toehoorders over globalisering en humanisme .
. Ze noemt de vele gevolgen van de globalisering van onze wereld .
. Dan stelt spreker de vraag hoe nu verder . Er komen talloze reacties uit de zaal , bijna iedereen heeft een reaktie .
. Daarna wordt o.a. nog besproken de opvatting van Parekh dat elke persoon meerdere identiteiten heeft , van psychische , sociale en menslievende signatuur . Natuurlijk moet men een ieder een identiteit gunnen , maar men moet het niet opdringen .
. Er wordt ook ingegaan op de vraag hoe universeel het humanisme is .
. Door het optreden van Ladylau krijgt de avond een feestelijk tintje .
11 februari 2010
Open gespreksavond , over zelfbeschikking
. Een impressie van Leo .
. We praten met 11 mensen over het onderwerp "zelfbeschikking , hoever mag die gaan , bijvoorbeeld bij beslissingen over leven en dood , maar ook in andere gevallen" . Er worden weer veel ideeen en gedachten naar voren gebracht . Hier volgen enkele uitspraken die mij bijgebleven zijn .
. Nogal wat pogingen van mensen om hun leven te be-eindigen mislukken met nare gevolgen . Er moeten meer mogelijkheden komen voor mensen die dood willen . Maar wettelijk vastleggen is moeilijk . Wat we bijvoorbeeld ook niet willen is dat iemand aangepraat wordt om dood te willen , bijvoorbeeld wanneer die een grote erfenis na zal laten . Verder komt het ook wel voor dat betrokken personen hun doodswensen geleidelijk veranderen .
. Iemand die onder de trein springt bezorgt veel mensen last . Een dergelijke keuze zou verboden moeten worden of in ieder geval ontmoedigd moeten worden .
. Oude mensen kunnen ook betekenis hebben , bijvoorbeeld als vrijwilligers maar ook om het voorbeeld te geven aan jonge mensen .
. Veel mensen zullen ideeen hebben gehad deze avond maar geen gelegenheid hebben gehad om deze naar voren te brengen . Aan een rondje zijn we helaas niet toegekomen . Over aspekten van zelfbeschikking is nog heel veel te zeggen . Maar dat willen we niet de volgende keer doen maar een keer daarna , bijvoorbeeld "zelfbeschikking voor geestelijk gehandicapten , hoever mag die gaan ?" .
. We kiezen om de volgende keer te praten over de verzorgingsstaat , met als centrale vraag : "in hoeverre voelen we onze vrijheid van handelen beperkt worden door de regels van de overheid" . Dat doen we op woensdag 14 april , deze keer in Zeist centrum bij Alexandra , op Herenlaan 12 .
Een impressie van Anka .
. Niet onbekend met het thema ging ik die avond toch weg met -juist ook- de gedachte dat het in eerste instantie ronduit geruststellend is dat artsen de eed van Hippocrates moeten afleggen. Dat doet echter niets af aan de noodzaak een weloverwogen zijpadje te mógen kunnen kiezen. Maar voor mij -vooralsnog?- alleen opgaand voor terminaal zijn en/of 'uitzichtloos lijden'. Zonder dat het leven voltooid achten t/m het 'leven zat zijn' , dan wil ik toch hopen dat -mocht je er alleen voor staan- er mensen zijn die zich daar in positieve zin tegen verzetten en samen met jou een andere uitweg zoeken. ....Maar dat veronderstelt wel dat je een beetje aardig mens weet te blijven.
. Overigens (Leo) t.a.v. het maatschappelijk nut van de oude mens, een keer gelezen: uit onderzoek blijkt dat naasten van die 'ouden van dagen' langer leven. Wat 'naasten' betreft, de eigen kinderen hebben er het meeste baat bij, maar geldt ook bij langdurig persoonlijk verbonden zijn van jongeren met ouderen. Ach, eigenlijk zo nogal-wiedes als wat.
18 januari 2010
Politiewerk , lezing in het kader van HuMaU – Humanisme op Maandag in Utrecht
door Jan Nap , "School voor politieleiderschap" . Wat is goed politiewerk? of “(hoe) draagt de politie bij aan het goede samenleven”?
. Politiewerk is bemoeizorg. Honderden keren per dag bemoeien politiemensen zich gevraagd en ongevraagd met “de kwaliteit van het samenleven”. Ze worden daarin voor lastige keuzes gesteld. Waar grijp je in? Wat laat je lopen? En als je ingrijpt,hoe grijp je dan in? De wet geeft hen daarbij lang niet altijd voldoende houvast. Wanneer kun je nu spreken van “goed politiewerk”?
Korte impressie van L.H. :
. Dhr Jan Nap van de "School voor politieleiderschap" praat voor ongeveer 25 aanwezigen over of en hoe de politie kan bijdragen aan een goede samenleving . Eerst tast hij een aantal beginselen af , die ten grondslag liggen aan het politiewerk en ander maatschappelijk werk . Daarna somt hij een tiental casussen uit de dagelijkse praktijk op . Over deze casussen praten de aanwezigen in 4 groepen gedurende een kwartier en geven daarna enige "adviezen" voor het politiewerk . Hierbij blijkt dat de opvattingen van de vele aanwezigen zeer uiteenlopen .
. De gesprekken worden omlijst door liedjes met gitaar van Bjorn van Rozen .
. De mensen die ik nog sprak vonden het een geslaagde bijeenkomst .
30 november 2009
Rituelen en zingeving , lezing in het kader van HuMaU – Humanisme op Maandag in Utrecht ,
door Jan Hein Mooren (universitair docent Psychologie van zingeving en levensbeschouwing en Praktische humanistiek, in het bijzonder geestelijke begeleiding aan de Universiteit voor Humanistiek) , mmv. M. Janssens (geestelijk raadsvrouw) .
. Zingeving, humanisme en rituelen .
. Door de eeuwen heen heeft de mens door middel van rituelen uiting gegeven aan zijn betrokkenheid op leven, wereld en kosmos. Rituelen hebben dus alles van doen met de wijze waarop de mens zin geeft aan zijn bestaan. In humanistische kringen is evenwel lange tijd tamelijk kritisch gedacht over rituelen.
. In deze lezing gaan we in op het verband tussen zingeving en rituelen. Ook de humanistische aarzeling wordt besproken. Daartegenover wordt een pleidooi gehouden voor meer rituelen voor humanisten, onder meer in de geestelijke begeleiding. Daartoe dient de vraag beantwoord te worden wat een ritueel tot een humanistisch ritueel maakt.
toevoeging van L.H. :
. Er zijn ongeveer 30 aanwezigen . De lezing begint om precies 8 uur . Na de pauze vertelt M. Janssens (geestelijk raadsvrouw) over humanistische rituelen in de praktijk , en hoe men die kan samenstellen tbv.een gebeurtenis .
. Na de voordracht en na het vragenuurtje speelt Hans Rijkmans enkele minuten Fauree op zijn altviool .
25 november 2009
Open gespreksavond over enkele uit 25 persoonlijke stellingen .
notities van Leo H. met enkele correcties van Evert B.
. We praten met 6 mensen . Vooraf hebben we het over 1. euthanasie nav. de avond daarover van 19 oktober . 2. de Socrateslezing op 18 november over ethiek en economie.
. Daarna hebben we het over de 25 persoonlijke stellingen die indertijd stonden in Dagblad Trouw . Met deze stellingen kon je meten hoe calvinistisch je bent , maar daar hebben we het verder niet veel over gehad . We bespreken vijf van de stellingen , hier volgt een indruk van enkele van de argumenten die besproken zijn .
. Stelling 16 : alle mensen zijn gelijk : bedoeld wordt waarschijnlijk : alle mensen behoren gelijke rechten te hebben .
. Stelling 6 : als ik wat beloof kom ik dat altijd na : wij komen toch wel eens een belofte niet na , en dat is niet alleen uit overmacht . Helaas , want dit vermindert de kwaliteit van sociale verbanden .
. Stelling 7 : eigenlijk zou ik harder moeten werken : veel mensen (ook niet-christelijke) hebben daarover nog vaak een schuldgevoel , toch vinden we het in veel gevallen niet nodig om harder te werken , oa. omdat het vaak weinig effect heeft .
. Stelling 1 : bij een ruzie eis ik redelijke argumenten : juist bij een ruzie zijn emotionele argumenten van veel belang .
. Stelling 14 : ik vind vrijwilligerswerk - naast mijn werk - van grote waarde : ja , maar je moet dan wel over voldoende tijd en geld beschikken .
. Stelling 4 over kinderen streng opvoeden , en stelling 11 over hoe belangrijk je jezelf vindt , zijn ook interessant , misschien hebben we daar op een andere avond nog eens tijd voor .
. We vinden dat we weer wat meer inzicht hebben gekregen over enkele zaken . Voor de volgende keer lijkt ons een geschikt onderwerp : zelfbeschikking van een individu , hoever moet die gaan ?
. We willen de avond houden begin februari . We denken aan de eerste woensdag , maar voor de precieze datum willen we dit keer eens per email een peiling doen , en daarna pas beslissen .
19 oktober 2009, Geertekerk Utrecht, verslag publieksdebat ‘Voor ik het vergeet’ - dementie en het zelfgewilde levenseinde.
Tekst: Jan Schrauwen (Utrechts lid van het Humanistisch Verbond)
.
Naar aanleiding van NCRV-Dokument 'Voor ik het vergeet...', over Paul van Eerde die besloot zelf uit het leven te stappen voordat hij diep dement werd, organiseerde de NVVE in samenwerking met het Humanistisch Verbond en Stichting De Einder op 19 oktober 2009 een publieksdebat in Utrecht. De avond werd geopend door Loeki Feringa, lid van de Werkgroep Humanistisch Verbond Utrecht. Eerst werd een samenvatting vertoond van de documentaire 'Voor ik het vergeet...'. Na een inleiding over een zelfgekozen levenseinde bij dementie door Petra de Jong, directeur Nederlandse Vereniging voor een Vrijwillig Levenseinde (NVVE), ging de zaal in debat met een aantal deskundige forumleden. Gespreksleider was: Hans van Dam (docent en consulent hersenletsel, gespecialiseerd verpleegkundige (neurologie) en publicist). Forumleden waren: Govert van Eerde (zoon van Paul van Eerde), Ben Elkerbout (voormalig bestuurslid van het Humanistisch Verbond), Petra de Jong (directeur NVVE), Tof Thissen (Eerste Kamerlid Groen Links), Ton Vink (counselor Stichting De Einder, begeleidde de familie Van Eerde), Constance de Vries, huisarts en SCEN-arts (SCEN staat voor Steun en Consultatie bij Euthanasie in Nederland). In de zaal zaten 160 mensen – onder hen een aantal die de problemen rond de doodswens van een familielid persoonlijk hadden meebeleefd. Dit debat was het eerste in een serie van acht – de Utrechtse Werkgroep leverde haar bijdrage vanuit de overtuiging ‘dat het er bij het humanisme om gaat dat mensen de regie over hun eigen leven moeten kunnen houden, ook als het om moeilijke levensvragen gaat’.
.
De Euthanasiewet geeft artsen ruimte om mensen met beginnende dementie te helpen als ze hun levenseinde zelf willen kiezen. De documentaire 'Voor ik het vergeet...' van regisseur Nan Rosens laat zien hoe Paul van Eerde, zijn vrouw Marjan en hun kinderen Govert en Carolien, de problemen op de weg naar Pauls dood hebben beleefd. De huisarts van Paul bijvoorbeeld vond het haar taak mensen beter te maken, niet om ze te helpen bij het sterven. Govert van Eerde vindt er meer hulp geboden moet worden. Stichting de Einder begeleidt mensen op humanistische grondslag bij hun doodswens, maar er is nog heel veel onwetendheid. In de praktijk staan mensen er toch vaak alleen voor.
.
Petra de Jong, directeur van de NVVE, stelt als centrale vraag: mag een arts helpen bij zelfdoding vanwege dementie? 90% van de bezoekers van de ouderenbeurs denkt dat een arts niet mag helpen. Is dat ook juist?
Een antwoord op de hierboven gestelde vraag begint met het onderscheid tussen euthanasie en hulp bij zelfdoding, informatie over de Wet Levensbeëindiging op Verzoek, over een ‘vrijwillig en weloverwogen verzoek’ en ‘ondraaglijk en uitzichtloos lijden’.
Het verschil tussen euthanasie en hulp bij zelfdoding komt erop neer dat de arts bij euthanasie actief ingrijpt (bijv. een infuus aanbrengt) en zich bij hulp bij zelfdoding beperkt (bijv. een pil of een drankje aanreikt op verzoek).
Voor het bepalen of er sprake is van een vrijwillig en weloverwogen verzoek zijn verschillende wilsverklaringen van belang. Een schriftelijk euthanasieverzoek is geldig en er is een speciale clausule dementie, waarin men precies kan aangeven welke situatie men nog wel en welke men niet meer wil. Verder is er een behandelverbod met als extra een bijzondere clausule ‘voltooid leven’. Tenslotte is het van belang een gevolmachtigde aan te wijzen.
Dementie kent verschillende verschijningsvormen. Af en toe wat vergeten is geen dementie, maar als er steeds meer onrust komt, gevoelens van onveiligheid en moeite om te communiceren is het zaak te laten onderzoeken of er sprake is van beginnende dementie.
.
De NVVE onderscheidt zes fasen in dementie, die elkaar in zo’n 7 à 8 jaar opvolgen.
Fase 1: nog geen sprake van dementie
Fase 2: dementeringsproces begonnen maar diagnose nog niet gesteld
Fase 3: diagnose dementie gesteld
Fase 4: tijdzone waarin euthanasie nog mogelijk lijkt
Fase 5: patiënt is gevorderd dement en volledig wilsonbekwaam geworden
Fase 6: patiënt verkeert in een vegetatieve toestand
Als er sprake is van dementie, is het van belang zo vroeg mogelijk die diagnose te stellen. Daarmee blijft er meer tijd om na te denken en regelingen rond het levenseinde te treffen. Neem de huisarts mee in de ontwikkeling van het denken en de gekozen regelingen. In fase 5, als de patiënt wilsonbekwaam is geworden, is er een gestoorde communicatie en dan is er geen euthanasie mogelijk.
In 2010 wordt 1 op de 81 personen dement, in 2050 wordt dat naar schatting 1 op de 40 personen. We spreken dus over een sterk groeiend probleem.
96 van de 100 personen vindt dat euthanasie bij dementie mag en 82% keurt het goed dat mensen zelf willen beschikken over hun levenseinde bij dementie. 85% vindt dat artsen, als ze zelf niet willen helpen, wel moeten doorverwijzen naar een andere arts.
De vraag of een arts mag helpen bij euthanasie of zelfdoding bij dementie mag kan daarom, anders dan de bezoekers van de ouderenbeurs denken, met ja beantwoord worden. Daarbij gaat het uiteraard om zorgvuldig handelen met inbegrip van een vrijwillig en weloverwogen besluit van de patiënt en ondraaglijk en uitzichtloos lijden.
.
Hoe krijg je tijdig een goede diagnose, hoe krijg je mensen naar de dokter om te onderzoeken of er sprake is van beginnende dementie? Ervaringen in de zaal laten zien dat het er samen en met de huisarts over praten kan helpen. Een constatering dat het geheugen minder wordt of dat essentiële dingen niet meer lukken roept de vraag op wat er aan de hand is. Het kan het gevolg van Alzheimer zijn maar het kan ook iets heel anders zijn, een stofwisselingsstoornis bijvoorbeeld. Een open vraag maar ook duidelijke voorbeelden uit het dagelijks leven kunnen het gesprek starten. De huisarts kan ook zelf actief reageren en de kinderen erbij betrekken of een praktijkondersteuner uit zijn huisartsenpraktijk op onderzoek sturen.
.
De reacties van de directe omgeving kunnen erg variëren: met schrik of juist met begrip of met tegenstrijdige dubbele gevoelens. Bij dementie wordt het zelfbesef aangetast – het is lastig daarop goed te reageren. Als iemand beslist dat hij niet dement verder wil leven komt de vraag wat te doen. Ton Vink van Stichting de Einder adviseert twee wegen tegelijk te gaan: geef zo duidelijk mogelijk aan anderen aan hoe je het levenseinde wil inrichten én regel dat je de noodzakelijke medicijnen in huis haalt. Het zelf moeten verzamelen van medicijnen is een noodstap, voor het geval je onvoldoende tijd hebt om met de arts tot overeenstemming te komen.
.
Een huisarts heeft niet de plicht zelf te helpen maar moet dan wel door verwijzen naar iemand die wel kan en wil helpen. Dat is zo in de Wet op de Geneeskundige Behandeling geregeld. Een huisarts moet zijn patiënt begeleiden en bij dementie is het goed daar ruim de tijd voor te nemen. Als een arts niet kan invoelen dat er ondraaglijk en uitzichtloos lijden is, komt het eropaan dat de patiënt daarin overtuigend is.
Nu regelt dat wet dat er altijd een arts moet zijn die ondraaglijk lijden vaststelt. Het Humanistisch Verbond vindt dat het niet per sé een arts zou moeten zijn, die bepaalt dat er sprake is van ondraaglijk leiden. Ook een andere hulpverlener, bijvoorbeeld een geestelijk verzorger of begeleider bij dementie, moet doorslaggevend kunnen zijn. Het Humanistisch Verbond wil hulp bij zelfdoding uit de sfeer van het strafrecht halen.
.
Hoe reageer je als iemand duidelijk heeft aangegeven dat hij niet als demente naar zijn levenseinde wil maar daar niet zelf op terugkomt. Je kunt natuurlijk niet zeggen: je blijft toch wel bij je besluit? Het helpt als vooraf zo precies mogelijk is aangegeven welke situatie nog wel en welke niet meer acceptabel is. De clausule dementie geeft de mogelijkheid om dat vooraf zo precies mogelijk op papier te zetten.
.
In de zaal zijn meerdere ervaringen waarbij een arts stelt dat een schriftelijke wilsbeschikking niet meer geldig is en herbevestigd moet worden. Dat is echter strijdig met de verklaring, de schriftelijke verklaring blijft geldig en een arts die zo’n herbevestiging vraagt handelt onjuist.
Uit de voorbeelden blijkt steeds weer dat je een periode van gesprekken moet hebben, waarin consequent éénzelfde lijn wordt uitgezet en bevestigd, zodat er geen misverstand kan zijn.
.
Samenvattend:
.
De vraag wat elk van de forumdeelnemers zou willen, roept de volgende punten op:
.
Er komen – in andere plaatsen – nog meer debatten over dementie en het zelfgewilde levenseinde. De reeks wordt afgesloten met een symposium op 25 november 2010.
Het publieksdebat in Utrecht heeft voor veel deelnemers verhelderend gewerkt en was daarmee een succesvolle start van de hele reeks.
.
28 september 2009
Armoede in Nederland , lezing in het kader van HuMaU
. Lodewijk de Waal , een voortrekker bij de humanisering van de nederlandse samenleving , sprak voor 35 mensen over feiten en strategieen betreffende de armoedebestrijding in nederland . Na de pauze was er een uitgebreide diskussie . Enkele mensen hadden meer diskussie over de uitgangspunten willen hebben .
. Na de lezing en na de diskussie speelden twee UvH-studenten een kort stukje muziek met zang .
. Het was weer een geslaagde avond .
23 september 2009
Open gespreksavond over het individuele groepsdier .
. Kort verslag van Leo , met bijdragen van Patrick en Kees .
. De 8 aanwezigen diskussieren allen aktief mee . Onder die 8 zijn twee vrouwen en het is leuk om dan te zien dat tijdens de discussie soms andere elementen naar voren komen. Bovendien lukt het deze keer vrij goed om ons aan het onderwerp te houden . We praten over het onderwerp van 20:00 tot 21:30 uur.
. Kees verdedigt de opvatting dat de mens een individueel groepsdier is , gebaseerd op eigen belang met besef dat je de ander nodig hebt . Bijvoorbeeld kan het indirekt ook eigen belang zijn als je je inzet voor anderen . Geen weldenkend mens zal handelen in strijd met wat hij/zij ziet als zijn/haar eigen belang . In feite was niemand het oneens met deze opvatting , gezien ook dat je het begrip eigen belang op zoveel manieren kan invullen .
. George verdedigt de opvatting dat het evolutionaire processen zijn die onze interne neurologisch vastgelegde drijfveren hebben gevormd , waaronder veel sociale drijfveren . Een ieder heeft ook specifieke persoonlijke drijfveren .
. Verder wordt oa. nog opgemerkt dat de drijfveren van mannen en vrouwen enigszins verschillend gericht zijn , mannen hebben sterkere heersers-drijfveren , vrouwen hebben sterkere sociale drijfveren .
. De volgende keer willen we de suggestie van Paul opvolgen om het te hebben over 25 konkrete stellingen die enige maanden geleden in dagblad Trouw zijn gepubliceerd (ze zijn ook weergegeven op de utrecht-pagina van de HV-website , http://afdeling.humanistischverbond.nl/utrecht/programma.html) . In hoeverre zijn wij het eens met elk van deze stellingnames ? Iedere deelnemer wordt uitgenodigd om een stelling uit te zoeken waarover hij/zij wil praten .
. De avond zal zonder tegenbericht worden gehouden op woensdag 25 november in Tuindorp Oost bij Henk Bos op Rumkelaan 76 .
12 mei 2009
Open gespreksavond over effectief humanisme .
. Er waren 12 mensen , een record aantal voor deze avonden .
(Leo H. 13-05 , aangevuld 20-05 :)
. Het onderwerp was dus "effectief humanisme" , dat is: hoe wij als humanistische vereniging, vanuit onze humanistische zienswijze, meer invloed kunnen krijgen in de maatschappij, daarbij rekening houdend met de mens, zoals hij/zij werkelijk is.
. Velen vonden een onderwerp als dit meer in de politiek thuis horen , of in de psychologie . Het bleek ook een erg breed onderwerp te zijn . Want er zijn zoveel manieren waarmee je invloed kan krijgen . Het leidde tot de bespreking van veel punten . De wisselingen van onderwerp waren zo snel dat ik het vaak moeilijk te volgen vond . Maar iedereen deed mee .
. Enige punten die naar voren kwamen , zoals ik ze zo ongeveer begrepen heb :
1. (impressie van Joris L. , aangepast). In de discussie verliezen we ons al snel in allerlei detaillistische facetten van een visie op humanisme. Mogelijk komt dit doordat we zoeken naar een gemeenschappelijke deler in elkaars visie, alvorens we concreet uitwerken hoe we zo'n visie zouden realiseren , hetgeen een logische werkwijze is . Alleen al snel blijkt dat we allemaal ons eigen idee hebben over hoe humanisme er precies zou moeten uit zien in de maatschappij.
2. Het HV is een levensbeschouwelijke vereniging voor iedereen die humanistisch voelt . En moet daarom geen aanvechtbare politieke standpunten innemen . Net zo goed als dat religies geen dogma's moeten hanteren . Het HV kan zich beter beperken tot uitspraken waar (bijna) ieder "humanistisch" voelend mens het mee eens kan zijn . Vervolgens kan iedereen op grond van zijn humanistische (of religieuze) overtuiging zijn stem laten horen en eventueel besluiten nemen in de politiek . Misschien zou het oprichten van een Humanistische Partij van nut zijn ?
3. Wees niet te rigoreus doortastend . Dit heeft bijvoorbeeld tot het communisme geleid .
4. Voor veel mensen is een kerkelijke levensovertuiging gemakkelijker . Maar is dat goed voor de maatschappij ?
5. Mensen stimuleren om zelf te beslissen ? Maar wat als mensen niet zelf kunnen/willen beslissen ?
6. Begin met je bezig te houden met je directe omgeving .
7. Voor kinderen met criminele aanleg een humanistische kinderopvang ? Het is de vraag of dat helpt .
. Na een afsluitend rondje waren we om tien uur klaar .
. Er leven verschillende verwachtingen binnen onze gespreksgroep over het beste type uitgangspunt voor onze gespreksavonden : uitgaande van levensbeschouwelijke beginselen of uitgaande van praktijksituaties . Een mogelijkheid is om steeds afwisselend het een en het ander te doen . Enkelen van ons pleiten ervoor om altijd uit te gaan van beginselen .
. De volgende keer willen we mede daarom praten over "de mens als individueel groepsdier" , in te leiden door Kees . Dit onderwerp stond gepland op de bijeenkomst van 17 maart dit jaar , maar is eigenlijk nog nauwelijks ter sprake gekomen . Zie de programma-info .
. Als voorlopige datum voor de volgende bijeenkomst kozen we woensdag 23 september 2009 . De plaats is nog niet vastgesteld , zie tzt. de agenda .
HuMaU-lezing van Froukje Weidema.
. Maandagavond 6 april sprak Froukje Weidema over “Het goede hart als professioneel instrument – liefde en goed doen in de ouderenzorg”. Froukje heeft onderzoek gedaan naar de motivatie van laagst-betaalden in de ouderenzorg. Zij vroeg zich al wat de toewijding van deze “handen-aan-het-bed” inhield. Voor dit onderzoek heeft zij de Leo Polakprijs gekregen (UvH – jan 2009).
. De ongeveer 35 aanwezigen bij de lezing werden uitgenodigd de (ouderwetse) begrippen “barmhartigheid” en “naastenliefde” te verkennen. Ze dachten na over wat het betekende voor hen: “goed doen”. Froukje verbond de bevindingen met de resultaten van haar onderzoek. Zij deed dit op een betrokken wijze. Het was een fijne bijeenkomst.
. De goede sfeer werd onderstreept door vioolmuziek, uitgevoerd door Hans Rijkmans en zijn collega in de muziek Reinold.
. Een impressie van Leo H.
. Er waren ongeveer 30 aanwezigen . Ik vond het een prettige bijeenkomst . De spreekster besteedt veel aandacht aan de motivatie voor het verlenen van zorg , in verschillende omstandigheden , en in hoeverre daarbij gevoelens van barmhartigheid een rol spelen . Ze stuurt aan op reacties uit de zaal , en dat lukt goed , de meerderheid van de aanwezigen geeft een reactie . Ik zou de voornaamste conclusie als volgt willen verwoorden : Een warm hart is in de dagelijkse zorg van veel waarde . Om 10 uur wordt de bijeenkomst afgesloten met een kort vioolspel van dhr Hans Rijkmans en een medespeler .
17 maart 2009
Open gespreksavond over de werkelijke mens .
. Een impressie van Leo H.
. We praatten met 11 mensen over de werkelijke mens . Er is druk gepraat . Als ik het goed begrepen heb was het de bedoeling geweest om te praten over de diverse gevoelens die de werkelijke mens heeft . Maar we kwamen te praten over het maatschappelijke vraagstuk : hoe de mens te sturen . Genoemd werden : subsidies , belastingen , GFT flink vaak ophalen , en: educatie , letten op wat de gewone mens wil , burgers verantwoordelijkheidsgevoel bijbrengen .
. Een probleem is dat de deskundigen etc.ook maar mensen zijn en veel dingen gewoon niet weten (vergelijk de kredietcrisis maar) .
. Volgende keer willen we eens praten over "effectief humanisme" , hoe wij als humanistische vereniging , vanuit onze humanistische zienswijze , meer invloed kunnen krijgen in de maatschappij , daarbij wel rekening houdend met de werkelijke mens . Hopelijk komen toch ook nog een paar vragen betreffende bezinning aan de orde .
. We zullen bijeenkomen op dinsdag 12 mei , vanaf 19u30 thv. Ad Gerritsen op Bisonspoor 21- 82 te Maarssen . Ingang rechts van het chinees restaurant , zie verder de HV-webagenda .
. Mogelijk kunnen we de daaropvolgende keer (na de zomer) ter afwisseling weer een meer (niet maatschappelijk) bezinnings-onderwerp bespreken .
19-03 aanvulling van Evert B.
. Het leek vooral te gaan over wat de mens echt drijft, in tegenstelling tot de 'goede bedoelingen' die vaak tot niets leiden. Als je de ware aard van het beestje negeert, lukt het je niet om tot resultaten te komen. Daarbij diende naast de tekst van Kees (de mens als positiegevoelig groepsdier met eigendunk) een brief van Anjo aan de directeur van het HV als uitgangspunt (het verbond is te vaag, te vrijblijvend, negeert de ware aard van de mens, en heeft daardoor minder invloed dan mogelijk lijkt). In de discussie werden diverse praktische voorbeelden genoemd.
23-03 aanvulling van Kees d G.
. Het onderwerp van de laatste gespreksavond was feitelijk 'hoe sturen wij (de overheden) de mens?' Het antwoord was: door ze een belang te geven bij hun handelen overeenkomstig de wensen of richtlijnen van de overheid. Dit werd mede mogelijk door de breed beaamde opmerking van Anjo dat hij het gesprek praktisch wilde houden. Maar het gesprek werd niet alleen 'praktisch' het kreeg ook een heel ander uitgangspunt en karakter. Het 'welbegrepen eigen belang' en hoe zich dat verhoudt tot mijzelf en de groep waarvan ik deel uitmaakt en waarvan ik tevens afhankelijk ben, kreeg daarmee een niet geheel onjuiste maar wel zeer eenzijdige belichting. Ik merkte nog wel op dat theorie en praktijk geen tegenstelling zijn, maar liet het verder gaan. Dat betreur ik een beetje. Van gesprek en bezinning, wat toch de bedoeling van onze gespreksgroep is, kwam weinig terecht. Het leek nu veel meer op een debat, zij het in de gedaante van een (schijn)discussie. Debat verdraagt zich nu eenmaal niet met gesprek en bezinning of openheid van mens tot mens. Het is niet toevallig dat dat er debatwedstrijden worden gehouden, die dus winnaars en verliezers opleveren maar nooit discussie- of gesprekswedstrijden, laat staan bezinningswedstrijden .
23-03 aanvulling van Paul M.
. Het onderwerp was feitelijk 'hoe sturen wij (de overheden en maatschappelijke organisaties zoals het HV) de mens' . Er werd ook gesproken over kapitalisme, in verband met de vrije markteconomie, die volgens haar aanhangers zou leiden tot het hoogste welzijn voor alle betrokkenen, op voorwaarde dat het marktmechanisme doorzichtig is. Dat het dat niet is, daar is de huidige crisis het resultaat van. Er moeten dus regels gesteld worden waar ieder het over eens is. Bovendien kwam in verband met het globalisme de bio-industrie ter sprake, die zich aan alle regelgeving onttrekt omdat ze aan geen enkele overheid onderworpen is en waar de macht van de sterkste speelt. Er werd veel gesproken over de verleiding van de reclame, waardoor men vele zaken koopt die 'niet nodig', 'overbodig' of zelfs 'schadelijk' zijn: het consumentisme. Men zag dat als een kwaad maar het werd niet duidelijk hoe men vanuit een humanistisch perspectief daarmee om moet gaan. Niet zozeer hoe men dat persoonlijk kan doen – dat zou bezinning zijn – maar hoe men de anderen daarvan kan vrijwaren of tenminste effectief waarschuwen. Is strategisch sturen paternalisme/betutteling of beperken we ons tot een open gesprek met de het niet altijd (eufemisme) goed menende medemens of bedrijf? Moet het systeem veranderd worden en hoe doe je dat dan?
. Een principe dat naar voor gebracht werd was dat wat geproduceerd c.q. verkocht wordt wel degelijk goed moet zijn, bijdragen aan het welzijn/geluk van de mensen, maar dat het economische systeem draait op het winstbejag van de ondernemer en de consument machteloos is.
. Het blijkt dat de behandelde vraag niet alleen afweek van de oorspronkelijke vraagstelling maar ook veel te breed was om een vruchtbaar gesprek te kunnen hebben .
16 februari 2009
PLEIDOOI VOOR EEN STERK SECULARISME
(Lezing in het kader van HuMaU – Humanisme op Maandag in Utrecht)
. Deze avond is Floris van den Berg onze spreker , voor een volle zaal . Hij is filosoof, vrijdenker en essayist en een
groot voorstander van een seculier humanisme.
Hij is ook medeoprichter van de denktank voor verlichtingshumanisten.
. Secularisme is het streven naar een religieus neutrale staat en een minder dominante rol van religie in de samenleving. Religie moet beschouwd worden als een hobby .
. Floris presenteerde een slogan met een inhoud erachter :
"er is waarschijnlijk
geen god
durf zelf te denken
en geniet van dit leven!" www.atheismecampagne.nl
. Atheisme moet een positief begrip worden - met een kleurrijke uitstraling. Zelf denken is de kern van het humanisme.
. De diskussie na de lezing is levendig , er is veel kritiek .
8 januari 2009
Open gespreksavond , over gastvrijheid , en hoe gastvrij zijn wij zelf .
Een impressie van George en Leo .
. We zijn met 9 mensen en de diskussie is weer erg levendig . We praten van 20:15 tot 21:30 over het onderwerp .
. Gastvrijheid , is onderdeel van een cultuur. Er waren mores daarover bij veel oude volkeren , zoals de oude Grieken en Romeinen . Als voorbeeld werd ook genoemd: een gast alle voedsel gunnen terwijl je zelf honger hebt .
. Een vraag is of dat te verklaren is . Genoemd worden : de mens is een sociaal wezen ; vreemde mensen niet tot vijand willen maken ; er wordt een tegenprestatie verwacht .
. Is onze gastvrijheid mede ingegeven door de wens eigen levensstijl te tonen aan anderen. Bijvoorbeeld: je bent trots op je kunstverzameling, je wilt buitenstaanders laten genieten van jouw landelijke levensstijl.
. Maar is ‘pure’ gastvrijheid niet een positieve emotie waarin je de ander wilt ontmoeten?
. Welvarende mensen zijn vaak minder gastvrij , waarom ? Genoemd worden oa. : meer te verliezen als gasten te vrijmoedig worden ; welvarende mensen zijn iha. veel individualistischer .
. Wij hebben ieder onze eigen grenzen hoever we willen gaan met onze gastvrijheid . Laat je een gast roken wanneer je daar zelf een hekel aan hebt ? Ultieme gastvrijheid zou betekenen dat je er niet naar streeft om de ander te behandelen zoals je zelf behandeld wil worden, maar zoals de gast behandeld wil worden . Maar door een man die graag bier drinkt teveel bier te geven breng je hem zelf in de problemen , en daar moet je hem toch ook tegen beschermen ?
. Buiten het onderwerp wordt oa. nog opgemerkt dat :
1. Een spirituele component ook een wezenlijke rol speelt voor veel humanisten .
2. Er nogal wat mensen zijn die vinden dat het HV meer stelling moet nemen ; maar wij vinden dat er over veel onderwerpen teveel verschil van mening is , dat veel stellingnames het terrein van de politiek zijn maar dat het HV wel een kader voor de achtergronden van stellingnames biedt .
3. Hulp aan psychiatrische patienten vaak maar traag op gang komt .
. De volgende keer willen we het hebben over zoiets als het "mensbeeld" , het ideaalbeeld van de mens versus de werkelijke mens , zoals we echt zijn .. . Kees zal het toelichten en inleiden .
. We kiezen de datum dinsdag 17 maart , de plaats weten we nog niet . Het komt in de HV-webagenda te staan .
17 november 2008
60 jaar MENSENRECHTEN
(Lezing in het kader van HuMaU – Humanisme op Maandag in Utrecht)
. Spreker : Martha Meijer , managing director van Aim for Human Rights .
. Wat houdt de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens eigenlijk in? Waarom werd deze Verklaring 60 jaar geleden geformuleerd? Wat is de invloed in de wereld? Hoe actueel is de Verklaring eigenlijk? In Nederland zit het wel goed met de mensenrechten - of misschien toch niet?
Een impressie van de voordracht door Leo H. :
. Mevr. Meyer spreekt 40 minuten , voor een gehoor van 40 mensen .
. Er wordt een aantal feiten uit de geschiedenis genoemd . Hieruit blijkt dat er veel stapjes vooruit zijn geweest , in de vorm van (internationale) verdragen , maar dat er ook grote stappen achteruit zijn geweest , zoals de onderdrukking van de Praagse lente in 1968 , en van de jacht op terroristen sinds 2001 .
. In het vragen-halfuurtje komen er o.a. vragen over hoe het met de naleving van de mensenrechten zit en wat er gedaan is en nog wordt door AHR (voormalig HOM , zie ook www.HOM.nl) .
. Aan het eind van de lezing en van het vragen-halfuurtje zingen twee UvH-studenten enkele liedjes onder begeleiding van een gitaar , heel leuk .
. Er wordt nog vermeld dat er voor volgend jaar al drie lezingen zijn gepland ; de eerste zal vermoedelijk gaan over vrouwen-besnijdenis e.a. .
10 november 2008
Open gespreksavond , met thema : leren zelf te denken .
Een impressie van Leo.
We praten met 6 mensen over hoe te leren zelf te denken .
. Vooraf wordt opgemerkt dat :
1. In vroeger tijden was het in feite verplicht om de goede god te eren .
2. Ook tegenwoordig weten sommige prekers grote massa's mensen te overtuigen van allerlei spirituele voorstellingen .
. Na enige diskussie komt de opvatting naar voren dat een mens de neiging heeft om hyaten in zijn kennis op te vullen , en dan vaak met spirituele voorstellingen . Dit is wellicht geen bezwaar zolang 1. deze voorstellingen opgevat worden als werkhypothesen , en 2. ze niet leiden tot ongewenste intolerante overtuigingen .
. We doen een rondje hoe ieder van ons zichzelf heeft "leren denken" . Genoemd worden oa. : conflicten proberen op te lossen ; denken door inductie en deductie ; accepteren van hyaten in je kennis en accepteren van je beperkte denkvermogen maar toch proberen zo goed mogelijke keuzes te maken ; leren wanneer je mensen kunt vertrouwen ; lijstjes en schema's maken ; prioriteiten bepalen ; gevoel laten leiden door verstand ; harmonie proberen te vinden , met het gevoel als final arbiter .
. Als besluit merken we op dat we diskussies als deze stimulerend en interessant vinden .
. We besluiten weer bijeen te komen op donderdag 8 januari 2009 , bij George (zie agenda) , en dan als thema te nemen : gastvrijheid , bijv. voor migranten ; hoe gastvrij is ieder van ons zelf ?
22 september 2008
“Over diepte en tussenruimte - spiritualiteit in het dagelijks leven“
(Lezing in het kader van HUMAU – Humanisme op Maandag in Utrecht)
Lezing van Ton Jorna, naar aanleiding van het verschijnen van zijn boek
”Echte woorden. Authenticiteit in de geestelijke begeleiding”.
Violist Hans Rijkmans verzorgde een muzikale aanvulling op de lezing.
(maandag 22 september – Universiteit voor Humanistiek)
Verslag van Loeki Feringa.
Ton Jorna beschreef spiritualiteit als de beweging van overleven naar echt leven. Echt - dus spiritueel - leven wordt gekenmerkt door de bereidheid jezelf ten diepste toe te laten. Het betekent jezelf leiden naar diepere regionen om te ontdekken wie jezelf bent. Een dergelijke zoektocht is vaak pijnlijk. We hebben de neiging deze diepte en verdieping tegen te houden.
In zijn boek noemt Jorna drie ervaringen die ons belemmeren tot onszelf te komen: schuld, schaamte en eenzaamheid. Deze negatieve breukervaringen dragen echter de potentie in zich tot mogelijkheden te worden.
Hierbij sloot hij aan bij de trits van Jaap van Praag (1953): een moeilijkheid kan tot een mogelijkheid worden en dat kan leiden tot menselijkheid.
Het leven is geen vanzelfsprekende zaak.
We kunnen onszelf als kostbaar zien of onszelf afwijzen. We ervaren de ander als een geschenk of als obstakel. We leven in relaties – binnen een werkelijkheid.
De werkelijkheid staat voor dat wat er is en dat wat er gebeurt. In tegenstelling tot wat we denken, wensen of vrezen wat er gebeurt.
Bij de ervaring van schuld, schaamte en eenzaamheid is er geen relatie. In de ervaring van schuld ontstaat er een breuk. Bij schaamte ontbreekt moed en durf. Eenzaamheid wordt gekenmerkt door een afgescheiden voelen.
Als we deelgenoot worden aan elkaars leven ontstaat er tussenruimte. Deelgenoot zijn veronderstelt ruimte waarin jezelf aanwezig bent en de ander toelaat, ook als het niet welgevallig is. Dat kost gesprek met “echte woorden”, geen geleende of gereproduceerde woorden, maar “dat jezelf tot woorden komt”. Echte woorden komen van diep uit. Daarmee geven beide gesprekspartners zichzelf en elkaar de gelegenheid zichzelf uit te spreken. Er ontstaat een dynamiek waarbij de uitkomst verrassend zal zijn.
10 september 2008
Open gespreksavond , met als motief : regelgeving door de overheid .
Een impressie van Leo , met enkele correcties en aanvullingen van Evert .
. Met 8 mensen wisselen we bijna twee uur van gedachten , de diskussie is weer ge-animeerd , iedereen deed mee .
. De oorspronkelijke bedoeling bij de oprichting van de Open Gespreksgroep (een tiental jaar geleden , door Roeleke Naber en Gert Rauws) was dat we met elkaar praten over dingen die ons beroeren en niet speciaal over een vastgesteld onderwerp .
. Naar aanleiding van de diskussie vanavond heb ik de volgende gedachten . Let op dat deze gedachten wel ongeveer maar niet precies weergeven wat er gezegd is vanavond en dat ze nog kunnen wijzigen naar aanleiding van kommentaar van de andere deelnemers aan de diskussie .
. Opgemerkt wordt oa. dat Perzen geen Arabieren zijn , maar vooral verwant zijn met de Europeanen en de Indiërs; dat men niet kan ontkennen dat er genetische verschillen zijn tussen diverse volkeren , hoewel de genetische verschillen tussen twee mensen van hetzelfde volk groter kunnen zijn , en ook dat cultuurverschillen in het algemeen een grotere rol spelen . Zo hebben o.a. de ideeen van de Europese Verlichting veel invloed .
. We vragen ons af of het gewenst is dat de overheid zich gaat bemoeien met optredende problemen binnen een gezin . Men kan er mogelijk een klein aantal gevallen van jongeren die afglijden naar het criminele circuit mee voorkomen , maar men vermindert wel het verantwoordelijksheidsgevoel van veel mensen voor hun eigen leven . Bovendien wordt in dit verband vaak voor het gemak iets als zekerheid aangenomen terwijl dat helemaal niet zo zeker is ; een DNA-profiel geeft ook geen zekerheid .
. Het wordt wel goed gevonden dat de overheid verplicht stelt dat iedereen zich verzekert tegen basis-ziektekosten . Bezwaar wordt gemaakt als verzekerings-maatschappijen bijvoorbeeld rokers discrimineren . De vraag is nog of men van rokers een hogere premie mag vragen .
. We konstateren dat net als de commercie , de overheid vaak misleidende informatie verspreidt . Hoe dat komt ? De mensen die de beslissingen moeten nemen weten vaak te weinig van de zaken af . Bovendien kan het hogere kader wel iets willen maar het is maar de vraag of het lagere kader dit goed overneemt . Ook kan het voorkomen, dat er bepaalde belangen in het spel zijn, waardoor geen objectieve informatie wordt gegeven. Grof gezegd , het is soms een zootje bij de overheid . Maar ja , het zijn tenslotte ook maar mensen .
. Voor onze volgende bijeenkomst willen we als uitgangspunt nemen de humanistische slogan "zelf denken, samen doen". Hoe bevorder je het zelf denken, als er een overdaad aan nauwelijks te controleren informatie op je afkomt, als veel beslissingen worden voorgekookt of gemanipuleerd (b.v. uit commerciële overwegingen). Hoe leren kinderen, jongeren en oudere mensen daarmee om te gaan, hun eigen weg daarin te gaan? Wie daagt hen daartoe nog uit? Ook zonder direct zelf in de problemen te zitten, is het een kunst om je eigen mening te vormen, die ter discussie te stellen en uit te dragen. Hoe doen wij dat b.v zelf en hoe dragen we die vaardigheid over? Daar praten we over op maandag 10 november . Kees zal ons ontvangen , op Ijsvogelhof 6 , zie HV-agenda . We hopen weer op nieuwe gasten .
2 juni 2008
Lezing over Kunst en Humanisme
. In het kader van HuMaU - Humanisme op Maandag in Utrecht - werd maandag 2 juni op de Universiteit voor Humanistiek in Utrecht een lezing verzorgd door Hans Alma, rector van deze universiteit. De lezing was getiteld: "Humanisme en kunst" - kunst als inspiratiebron voor zingeving. Medewerking verleende Marlies Souren - dichter (www.sourenpoems.nl).
. (Leo:) Er waren ongeveer 50 aanwezigen . Op heldere wijze werden , aan de hand van schilderijen van o.a. Michel Angelo , Vincent van Gogh en Pieter Breughel , verschillende aspecten van de relatie van Kunst tot Humanisme behandeld , zoals : renaissance , ervaringen van zingeving , experimenteren met verleggen van grenzen , kunst als verbinding tussen mensen .
* * * * * * *
